fbpx

ΝΙΚΗΤΑΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ: «Ευλογημένος, που έπαιξα με Κατράκη, Χορν και Μινωτή!»

Ο κορυφαίος τραγωδός Νικήτας Τσακίρογλου, «ξεγυμνώνει» τη ψυχή του μιλώντας στο «Π» για τη σχέση ζωής που έχει με το θέατρο

 

Συνέντευξη στον ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟ

 

Φωτεινός φάρος μέσα στο ιλουστρασιόν έρεβος της  σύγχρονης κοινωνίας είναι τα έργα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, που φωταγωγούν την μακραίωνη ιστορία του παγκόσμιου Πολιτισμού, γίνονται προβολείς που αντανακλούν το φέγγος της ψυχής μας και μας φέρνουν κάθε φορά ως θεατές, αντιμέτωπους με την ίδια τη σκιά μας.

 

Και ο Νικήτας Τσακίρογλου είναι σήμερα ο τελευταίος εν ζωή μεγάλος τραγωδός, που «τσαλακώνει» σαν τσιγαρόχαρτο την ψυχή του πάνω στο θεατρικό σανίδι, για να καταφέρει να αποδώσει με σαφήνεια και ακρίβεια την εύθραυστη  εσωτερικότητα των τραγικών χαρακτήρων και να αναμετρηθεί με το τεράστιο άχθος των αιώνιων ρόλων, που κάθε φορά καλείται να σηκώσει  στις πλάτες του.

 

Σαν θεατρικός παλμογράφος ο σπουδαίος ηθοποιός,  καταγράφει με την απόκοσμη εκφορά του θεατρικού του λόγου την συγκίνηση των λέξεων, καθώς αυτές δονούν με την ηχώ τους τις στοές του ανθρώπινου νου.

 

Ο Νικήτας Τσακίρογλου μιλάει στον Παναγιώτη Ρηγόπουλο και καθηλώνει…

 

 

 

 

-Κύριε Τσακίρογλου συμφωνείτε, ότι οι ρόλοι της Αρχαίας Τραγωδίας θα πρέπει να αποδίδονται από έναν ηθοποιό, όταν θα έχει την απαιτούμενη εμπειρία και ωριμότητα που θα του επιτρέψει να προσεγγίσει με ακρίβεια τους ήρωες και να σφυρηλατήσει καλύτερα την ουσία των μηνυμάτων τους;

«Σίγουρα! Κατά’ αρχήν θα πρέπει να αντιλαμβάνεται το θέατρο όχι σαν διασκέδαση, αλλά σαν μια επικοινωνία άμεση και μια ανάγκη επαφής με τον κόσμο, με τον λαό θα έλεγα.

Γιατί αυτά τα έργα έχουν μια δυναμική που ξεπερνούν το χώρο του θεάτρου. Είναι λειτουργία! Είναι θρησκεία!»

-Άρα οι νέοι ηθοποιοί δεν θα πρέπει να βιάζονται…

«Οπωσδήποτε δεν θα πρέπει να βιάζονται! Θέλει εκπαίδευση και να δοκιμάζουν ξανά και ξανά, όπως έφθασα να δοκιμάζω κι εγώ και όπως έφθασε και ο Μινωτής. Ο οποίος έπαιζε τους  ρόλους δεκαετίες κατά καιρούς. Όταν έφθασε και τον είδα και τον θαύμασα στον Οιδίποδα επί Κολωνώ, πραγματικά εντυπωσιάστηκα! Και δεν σας κρύβω ότι είναι από τα όνειρά μου να τον πλησιάσω αυτό τον ρόλο, αλλά θέλω να έχω αυτή την ωριμότητα και αν θέλετε και το κάλεσμα της ηλικίας που πρέπει να έχουν αυτοί οι ρόλοι»

 

-Περισσότερο από μισό αιώνα πορείας στα καλλιτεχνικά δρώμενα έχετε συμπληρώσει και τηρείται απαρέγκλιτα την υπόσχεση που είχατε δώσει στο κοινό και στον εαυτό σας για ποιοτικό ρεπερτόριο. Κρατάτε σαφείς αποστάσεις από το ευτελές, το πρόχειρο και το επιδερμικό θέατρο. Είναι και η ανάγκη να προφυλάξετε την υστεροφημία σας, που σας οδηγεί σε αυτές τις τόσο ποιοτικές επιλογές;

«Ναι, με ενδιαφέρει η υστεροφημία μου! Γιατί έχω παιδί και εγγόνια και θέλω να είναι περήφανα για τον παππού τους. Πέρα από αυτό όμως, η υστεροφημία δεν είναι κενό γράμμα. Είναι θέμα αναγνώρισης από τον κόσμο και εμείς το οφείλουμε αυτό  στον κόσμο. Γιατί θέλω να σας δηλώσω, ότι ο κόσμος μας φτιάχνει. Στον κόσμο χρωστάμε ό,τι φτιάχνουμε. Αυτός μας δίνει την ώθηση να πηγαίνουμε παρακάτω, να γίνουμε καλύτεροι. Να ανιχνεύσουμε τα πράγματα σε μεγαλύτερο βάθος βλέποντας τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα που έχει ο τόπος μας. Ξέρω ότι το θέατρο είναι ένα θνησιγενές επάγγελμα. Τελειώνει η παράσταση και τελειώνει και ο λόγος, η ανάσα του ηθοποιού. Από εκεί και πέρα υπάρχει μια συνέχεια και μια αέναη προσπάθεια στο να πλησιάζεις τον κόσμο με ειλικρίνεια, με εντιμότητα και βεβαίως με πολύ μεγάλη σπουδή.»

 

 

«Έκανα και λάθος επιλογές λόγω του βιοπορισμού…»

-Σε κάποιες στιγμές ή περιόδους της πολύχρονης επιλεκτικής σας παρουσίας στο θέατρο, υποχωρήσατε στις σειρήνες της ματαιοδοξίας, ή στην ανάγκη του βιοπορισμού, κάνοντας μετέωρα καλλιτεχνικά βήματα;

 

«Ναι! Και για οικονομικούς λόγους. Μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στην Ελλάδα, είμαστε οικονομικά ακάλυπτοι. Και αν θέλετε, δεν έχουμε πολλά περιθώρια επιλογής. Παρόλα αυτά εγώ προσπάθησα, όσο μπορούσα. Το ‘χω μετανιώσει κανά δυο φορές. Αλλά έκανα στροφή και μάλιστα άμεση!»

-Θέλετε να μας πείτε πότε έγινε αυτό;

«Δεν θέλω να αναφέρω όνομα και κανέναν δεν υποτιμώ. Τα λάθη μου με κάνουν να τα αναγνωρίζω, για να τα αποφεύγω μελλοντικά. Βρέθηκα κάποτε σε έναν θίασο, ωστόσο είδα ότι οι σειρήνες με πλησιάζανε και έφυγα. Και κατάλαβα ότι εγώ δεν είμαι φτιαγμένος για να υπηρετήσω ένα άλλο είδος θεάτρου και ίσως αυτό να είναι λίγο εγωιστικό. Αλλά ήταν οικονομικοί οι λόγοι τότε. Αλλά διείδα τον κίνδυνο, γιατί έχω γνώση της δουλειάς μου και έχω και ένα ένστικτο, όπως πρέπει να έχει ο ηθοποιός για τις επιλογές του. Όσο μπορεί αυτές να γίνονται… Και θέλω να πιστεύω, ότι με υπομονή και επιμονή, όπως είπε ο Τσέχωφ, μπορούμε να πετύχουμε πολλά πράγματα στη ζωή μας και να αποφεύγουμε τις σειρήνες, έστω κι αν αυτές μας καλούν για λόγους οικονομικούς.»

-Ποιο είναι το καλλιτεχνικό σας όνειρο που ακόμα το έχετε αφήσει ανεκπλήρωτο;

«Το όνειρό μου είναι να πλησιάσω τον Οιδίποδα επί Κολωνώ. Τα έχω παίξει όλα. Δεν έχω παίξει τον Αίαντα και δεν θα τον παίξω, γιατί πιστεύω ότι ο πολεμιστής αυτός θέλει ένα άλλο «σκεύος». Γιατί πιστεύω και σε αυτό. Αυτό το έργο έχει μια ωριμότητα που πάει να παραδώσει την ψυχή του. Πέρα από αυτό, είναι ο ξένος που μπαίνει μέσα στο χώρο τον Αθηναϊκό και γι αυτό το θεωρώ πολύ σύγχρονο αυτό το έργο, με όλα τα προβλήματα που έχουμε με τους μετανάστες και όλους αυτούς τους ανθρώπους που ζητούν καταφύγιο και ψάχνουν να βρουν έναν τόπο για να επιζήσουν. Όλα τα έργα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας έχουν μια επικαιρότητα και αναφορά στο σήμερα και πιστεύω ότι δεν μπορεί ο καλλιτέχνης να τα αγνοήσει αυτά τα στοιχεία»

 

 

 

«Υπερήφανος που έχω παίξει σε όλο τον κόσμο Αρχαίο Δράμα!»

 

-Ένας λόγος που νιώθετε υπερήφανος μέσα από το θέατρο;

«Έχω γυρίσει όλο τον κόσμο σχεδόν, μέσα από την Αρχαία Τραγωδία: Κίνα, Ιαπωνία, Ρωσία, Ευρώπη… Και είμαι ευτυχής γιατί μπόρεσα να ακουστεί ο αρχαίος ελληνικός λόγος στα πέρατα της Γης, μέσα από τις μεταφράσεις σπουδαίων μεταφραστών πάντοτε και αυτό με κάνει πάρα πολύ περήφανο!»

-Ωστόσο κάποιες φορές ορισμένες μεταφράσεις αρχαίων θεατρικών κειμένων, δεν είναι λίγο ριψοκίνδυνες;

«Βέβαια! Χρειάζεται ανθρώπους που να γνωρίζουν το είδος, να γνωρίζουν σε βάθος τα πράγματα. Αλλά έχουμε καλούς μεταφραστές.»

-Κάποιες παραστάσεις όμως αρχαίας κωμωδίας, δεν συμφωνείτε ότι ελάχιστα απέχουν από το να μετατραπούν σε …επιθεωρήσεις;

«Αυτό γίνεται γιατί όλα ζυγίζονται χωρίς γνώση! Είναι κάποιες περιπέτειες ανθρώπων, οι οποίοι το οποιοδήποτε είδος θεάτρου κι αν κάνανε θα ήταν ευτελές!»

 

-Παραμένετε πάντοτε κύριε Τσακίρογλου, παρά τη τεράστια καταξίωσή σας, ιδιαίτερα προσηνής. Δεν μεθύσατε ποτέ από το νέκταρ της δημοσιότητας;

«Δεν με ενδιέφερε ποτέ! Και αν θέλετε, το είδος που κάνουμε εμείς και οι περιοχές που κινούμαστε εμείς, δεν είναι προσιτές για το πλατύτερο κοινό. Μακάρι να ήταν! Δηλαδή, δεν ξέρω πόσοι Έλληνες γνωρίζουν ή έχουν δει ποτέ τους Αρχαία τραγωδία. Εγώ συνάντησα κάποιους νέους ανθρώπους, γιατί είχα μια επικοινωνία με τα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης, που δεν είχαν δει ποτέ τους θέατρο! Σε κάποια μέρη της Ελλάδος και το θεωρώ λάθος της Πολιτείας αυτό, δεν έχουν δει θέατρο. Δηλαδή δεν επιτρέπεται και ιδιαίτερα περιοχές της βόρειας Ελλάδος, να μην τις επισκέπτονται θίασοι καλοί! Γιατί  ενδεχομένως να επισκέπτονται κάποιοι θίασοι, όπως είπατε και εσείς με κάποια θεάματα, που δεν θέλω να τα ορίσω εγώ και να τα διαχωρίσω σε είδος. Δεν το διαχωρίζω το θέατρο. Το θέατρο πρέπει να γίνεται με ειλικρίνεια, με εντιμότητα και με ικανούς ανθρώπους, οι οποίοι μπορούν να διαφυλάξουν πάρα πολλά πράγματα.»

 

 

-Πόσο ψυχοφθόρα είναι η διαδικασία της υποκριτικής πάνω στη σκηνή για εσάς; Έχετε νιώσει κενός μετά από μια παράσταση;

«Ναι έχω νιώσει, γιατί τελειώνει αυτό και μπορώ να πω, ότι υπάρχει μια ψυχική κόπωση. Δίνουμε κομμάτια της ψυχής μας. Για παράδειγμα, ακόμα και στη διαδικασία του Κρέοντα που έπαιζα, ο οποίος φθάνει κάποιες φορές στο έργο μέσα από την αυστηρότητά του να γίνεται κακότροπος, , ενδεχομένως να μου κοστίζει πολύ μέσα από τις αντιθέσεις που έχει ο χαρακτήρας μου …»

 

 

«Απαιτώ σεμνότητα και αυστηρότητα στη λειτουργία του επαγγέλματος!»

-Αν γυρνούσατε πίσω το χρόνο, θα παίρνατε διαφορετική καλλιτεχνική κατεύθυνση σε κάποιο κομβικό σταυροδρόμι της ζωής σας; 

«Όχι, γιατί εγώ ξεκινώντας είχα κολλήσει στον τοίχο του σπιτιού μου, από τα προγράμματα των παραστάσεων, τρεις ανθρώπους: Τον Μάνο Κατράκη, τον Δημήτρη Χορν και τον  Αλέξη Μινωτή. Αυτούς είχα στόχο να τους φθάσω! Με  ευλόγησε ο Θεός και έπαιξα και με τους τρεις! Βρέθηκα δίπλα τους σε διάφορες παραστάσεις που δημιουργήθηκαν στην Αθήνα και με κάλεσαν να βρεθώ δίπλα τους! Αυτό το θεωρώ μέγιστη ευλογία!»

-Οπότε είστε τυχερός υλοποιήσατε το παιδικό σας όραμα…    

«Ναι, γιατί το επεδίωκα!»

-Άρα είσαστε έμπλεος καλλιτεχνικών εμπειριών και στόχων;

«Έχω κάνει τα πάντα! Και Διευθυντής έκανα Κρατικών Θεάτρων… Είμαι χορτασμένος! Δεν αισθάνομαι ότι κάτι μου λείπει. Ωστόσο, δεν σταματάω να αγαπώ αυτό το χώρο του θεάτρου, να τον υπηρετώ και να απαιτώ μία σεμνότητα και αυστηρότητα στη λειτουργία αυτού του επαγγέλματος!»

-Ποια είναι η ρήση, που αποτελεί επωδός ζωής για εσάς;

«Μην κάνεις αυτό, που δεν θα ήθελες να σου κάνουν!»

 

 

 

«ΧΡΩΣΤΑΩ ΠΟΛΛΑ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ!»

-Νιώθετε ότι χρωστάτε κάτι στο κοινό σας; Πώς επικοινωνείτε μαζί του;

«Χρωστάω πολλά! Εγώ είμαι γέννημα του κοινού! Γιατί η επικοινωνία και ο διάλογος που έχω με το κοινό την ώρα που παίζω, με αφορά, για να μπορώ να μπαίνω στην ψυχή και στο νου του. Και αυτό επιδιώκω! Άλλες φορές το πετυχαίνω, άλλες όχι! Χωρίς όμως να το «γαργαλάω», γιατί υπάρχει κι αυτό, να «γαργαλάς» δηλαδή το κοινό, κάτι που εμένα δεν με αφορά…»