Συνέντευξη στην Ευτυχία Λαμπροπούλου
• Τι ήταν εκείνο που σας οδήγησε να ασχοληθεί τε με την πολιτική και με τον χώρο του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, τι σας ενέπνευσε σε μικρή ηλικία;
Ήμουν μαθητής όταν ο πατέρας μου με πήρε μαζί του το 1981 στη μεγάλη προεκλογική συγκέντρωση του ΠΑΣΟΚ με ομιλητή τον Ανδρέα Παπανδρέου, στην πλατεία Γεωργίου. Εκεί είδα και άκουσα το Σπύρο Μουστακλή, καθηλωμένο στο αναπηρικό καροτσάκι από τα βασανιστήρια που υπέστη επί δικτατορίας, να προφέρει με σπασμένη φωνή τη φράση “Ζήτω η Δημοκρατία”. Είναι μια στιγμή που χαράχτηκε βαθιά μέσα μου και με ενέταξε στις ιδέες της υπεράσπισης των δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αξιών. Από αυτήν την άποψη είμαι ένα παιδί της δεκαετίας του 1980 κι αυτό, για όσους την έζησαν, σημαίνει ελευθερία, δηλαδή ΠΑΣΟΚ.
«Η δική μου προτροπή στους νέους είναι, πρώτα απ’ όλα, ελάτε να ψηφίσετε»
• Αν σας ρωτούσε ένα νέο παιδί γιατί να ψηφίσω τι θα του απαντούσατε;
Μια νέα ή ένας νέος που σήμερα είναι 20 χρονών έχει ήδη μια σημαντική εμπειρία. Στα εννιά τελευταία χρόνια της ζωής έζησε τις κυβερνήσεις των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και της Νέας Δημοκρατίας. Η ερώτηση στην οποία καλείται να απαντήσει είναι αν ο κόσμος γύρω του ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του, αν η προσωπική εμπειρία του από αυτούς που κυβέρνησαν τη χώρα είναι θετική. Δεν θα σπεύσω εγώ να απαντήσω για λογαριασμό τους, ας το κάνουν οι ίδιοι. Με απασχολεί όμως μια ισχυρή τάση ανάμεσα στους νέους ανθρώπους για αποχή. Η δική μου προτροπή στους νέους είναι, πρώτα απ’ όλα, ελάτε να ψηφίσετε. Θα τους έλεγα επίσης ότι έχετε δίκιο να φοβάστε για όσα θα γίνουν για εσάς χωρίς εσάς, αλλά απέχοντας θα είναι άλλοι αυτοί που θα επιλέξουν για εσάς.
Το μόνο κόμμα που ανέβασε το επίπεδο ζωής και παρήγαγε κοινωνική ισορροπία είναι το ΠΑΣΟΚ
«Προτείνουμε ένα σχέδιο κοινωνικής δικαιοσύνης στο οποίο οι νέοι θα πρωταγωνιστούν και τους προτείνουμε αυτό το σχέδιο να το κάνουν δική τους υπόθεση»
• Πολύ ωραία έως εδώ αλλά γιατί να ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ;
Το μόνο κόμμα που ανέβασε το επίπεδο ζωής του λαού και παρήγαγε αυτό που λείπει σήμερα, δηλαδή κοινωνική ισορροπία και ίσες ευκαιρίες, ήταν το ΠΑΣΟΚ. Όμως, η κρίση της προηγούμενης δεκαετίας ανέδειξε μια νέα δραματικά αυξανόμενη κατηγορία μη προνομιούχων, που η πολιτική επιστήμη όρισε ως “πρεκαριάτο”. Είναι οι νέοι εργαζόμενοι και επαγγελματίες που φτωχοποιούνται και περιθωριοποιούνται με γρήγορους ρυθμούς, με μειωμένα ωράρια, με περιοδική απασχόληση και αμοιβές με μπλοκάκια. Είναι ακόμη, οι μακροχρόνιοι άνεργοι, αλλά και οι απασχολούμενοι κατά καιρούς σε προγράμματα. Και πολλοί ακόμη. Άνθρωποι δηλαδή, χωρίς προοπτική καριέρας, χωρίς εργασιακή ικανοποίηση και επίσης, χωρίς προοπτική σύνταξης.
Γι’ αυτό και εμείς μιλάμε για την υπέρβαση της κρίσης, για την ενίσχυση της παραγωγής και των μισθών, για την παροχή κινήτρων στους νέους και σε όλους τους αγωνιστές της ζωής, προκειμένου να έχουν το μέλλον που τους αξίζει. Και το κάνουμε αυτό με πλήρη αίσθηση του σύγχρονου κόσμου, των δυνατοτήτων και των κινδύνων που περικλείει. Προτείνουμε ένα σχέδιο κοινωνικής δικαιοσύνης στο οποίο οι νέοι θα πρωταγωνιστούν και τους προτείνουμε αυτό το σχέδιο να το κάνουν δική τους υπόθεση. Οι ιδεολογίες είναι υποχρέωσή τους να αλλάζουν για να παραμένουν ζωντανές
• Με την πάροδο του χρόνου θεωρείτε πως οι ιδεολογίες αλλάζουν; Ο σοσιαλισμός τελικά, είναι κάτι ρομαντικό ή επίκαιρος παρά ποτέ;
Ασφαλώς και αλλάζουν, είναι υποχρέωσή τους να αλλάζουν για να παραμένουν ζωντανές. Δεν μπορείς σήμερα να είσαι σοσιαλιστής και να παραβλέπεις την ιστορική αποτυχία του υπαρκτού σοσιαλισμού, δεν μπορείς να είσαι σοσιαλιστής και να παραβλέπεις τις συγκλονιστικές αλλαγές που επιφέρει στον κόσμο της εργασίας η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη. Αν όμως είναι αναγκαίες οι προσαρμογές άλλο τόσο είναι απαραίτητη η αγκύρωσή μας σε μερικές καταγωγικές αρχές. Ζούμε σε ένα κόσμο άδικο και τα υποκείμενα της αδικίας βρίσκονται κατά βάση στον κόσμο της εργασίας. Αυτόν τον κόσμο εκφράζουμε ιστορικά και σε όλες τους τις σύγχρονες εκδοχές, προωθώντας όχι μόνο το όνειρο αλλά και πρακτικές πολιτικές για την υπεράσπιση των αδυνάτων και για την άρση της κοινωνικής αδικίας.
“Η συνεργασία με τη μορφή της διανομής υπουργείων μας αφήνει αδιάφορους.”
• Το ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν συγκυβέρνησε, σήμερα υπάρχουν πολλά σενάρια συνεργασίας τι απαντάτε;
Εμείς όχι μόνο δεν φοβόμαστε τις συνεργασίες αλλά απεναντίας τις προωθούμε με μεγάλη συνέπεια. Τι είναι αυτό που λέμε; Λέμε ότι οι συνεργασίες έχουν ως απαραίτητη προϋπόθεση μια δημόσια προγραμματική σύγκλιση με όρους υπεράσπισης των αδυνάτων και της κοινωνίας και μια, επίσης δημόσια, πολιτική συμφωνία. Θα πάμε μαζί για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους και με αυτές τις πολιτικές. Έτσι μόνο έχει νόημα η συνεργασία και έτσι μόνο μπορεί να αποδώσει καρπούς. Πολύ φοβάμαι όμως ότι οι κ.κ. Μητσοτάκης και Τσίπρας διατηρούν μια δική τους και μάλιστα κοινή προσέγγιση. Είναι το “ελάτε εδώ, πείτε ποια υπουργεία θέλετε και πάμε αύριο για να ορκιστούμε”. Πρέπει να γίνει απόλυτα σαφές. Δεν θα γίνουμε δεκανίκι κανενός κόμματος. Η συνεργασία με τη μορφή της διανομής υπουργείων μας αφήνει αδιάφορους. Δεν βρισκόμαστε στην πολιτική ζωή ως προθάλαμος άλλων κομμάτων
• Δεν απαντάτε όμως στην ερώτηση αν θα πάτε με τη Νέα Δημοκρατία ή με το ΣΥΡΙΖΑ.
Απαντάμε πολύ καθαρά. Θα πάμε με το ΠΑΣΟΚ. Δεν βρισκόμαστε στην πολιτική ζωή ως προθάλαμος άλλων κομμάτων και ειλικρινά απορώ με αυτό το ψευτοδίλημμα. Είναι το ερώτημα που εκπορεύεται τόσο από το Μαξίμου, όσο και από την Κουμουνδούρου, ερώτημα που υποκρύπτει την αντίληψη ενός ΠΑΣΟΚ που ετεροκαθορίζεται. Κάνουν μεγάλο λάθος και οι δύο αυτοί χώροι. Το ΠΑΣΟΚ έχει τη δική του απολύτως δια- κριτή υπόσταση, τη δική του ιστορική διαδρομή και το δικό του πλήρες πρόγραμμα. Με αυτά τα στοιχεία βαδίζουμε πριν από τις εκλογές, με αυτά τα στοιχεία θα συνεχίζουμε να βαδίζουμε και μετά από τις εκλογές. Σε συγκυβέρνηση θα ήθελα να δω τον Νίκο Ανδρουλάκη πρωθυπουργό
• Έχει προκαλέσει ιδιαίτερη εντύπωση το διπλό όχι του Νίκου Ανδρουλάκη προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αλέξη Τσίπρα σε ρόλο πρωθυπουργού. Ταυτόχρονα όμως δεν λέτε ποιον προτείνεται.
Κοιτάξτε, νομίζω πως θα σας πω κάτι που αποτελεί κοινή διαπίστωση. Οι κ.κ. Μητσοτάκης και Τσίπρας εδώ και κάποια χρόνια έχουν θέση σε λειτουργία ένα δίδυμο εικονικής αντιπαράθεσης που έχει εγκλωβίσει σε αποπνικτικά πλαίσια την πολιτική μας ζωή. Ώρες-ώρες νομίζεις ότι ολόκληρη η πολιτική ζωή της χώρας είναι μια προσωπική βεντέτα μεταξύ τους. Εμείς λέμε ότι αυτό το πλαίσιο των δήθεν δύο μονομάχων πρέπει να διαρραγεί και να περάσουμε στην επόμενη ημέρα, με κοινωνική προ- γραμματική συμφωνία και με τον μελλοντικό πρωθυπουργό οριζόμενο στο πλαίσιο κοινής συναίνεσης των κυβερνητικών εταίρων. Επί πλέον προσθέτω ότι η ονοματολογία ερήμην του εκλογικού αποτελέσματος, δεν έχει κανένα νόημα και είναι αποπροσανατολιστική. Αν όμως επιμένετε θα σας πως ότι προσωπικά δεν θα είχα καμιά δυσκολία να δω το Νίκο Ανδρουλάκη πρωθυπουργό σε μια κυβέρνηση συνεργασίας, εφόσον βέβαια τα εκλογικά αποτελέσματα το επιτρέψουν. Κι αν θέλετε αυτός μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους διεκδικούμε ένα ισχυρό διψήφιο ποσοστό.
“Στην πολιτική μπαίνεις για να αλλάξεις τον κόσμο γύρω σου.”
«Με τη Νέα Δημοκρατία ή με το ΣΥΡΙΖΑ; Δεν βρισκόμαστε στην πολιτική ζωή ως προθάλαμος άλλων κομμάτων και ειλικρινά απορώ με αυτό το ψευτοδίλημμα»
• Πολλοί μπήκαν στην πολιτική για να αλλάξουν τον κόσμο, τελικά άλλαξαν οι ίδιοι, εσείς πως αντιλαμβάνεστε την πολιτική μετά από μακρά και συνεπή πορεία;
Θα μου επιτρέψετε μια μικρή προσωπική αναφορά. Μετά τις εκλογές του 2015 είχα δεχθεί πρόταση να αναλάβω και πάλι Γραμματέας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Παρότι η πρόσκληση συνιστούσε αναγνώριση του έργου που είχα επιτελέσει, εν τούτοις δεν δίστασα. Προτίμησα το δικηγορικό μου γραφείο συνεχίζοντας την πολιτική μου δράση ως τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη στο ΠΑΣΟΚ. Την ίδια ακριβώς πρόταση δέχθηκα το 2019 και από το Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Δεν αποδέχθηκα. Θεωρώ ότι στην πολιτική μπαίνεις, με τις όποιες δυνάμεις έχεις, για να αλλάξεις τον κόσμο γύρω σου. Αλλά αυτή η αλλαγή προϋποθέτει ένα σαφές πολιτικό και προγραμματικό πλαίσιο αρχών εντός του οποίου κινείσαι. Σε διαφορετική περίπτωση αλλάζεις εσύ ο ίδιος, ενώ όλα γύρω σου παραμένουν ίδια ή και χειρότερα. Όχι, αυτό το μοντέλο του πολιτικού και της πολιτικής δεν με αφορά. Θα διαθέσω όλες τις δυνάμεις μου για να περάσουμε από την εσωστρεφή στην ισχυρή Αχαΐα
• Τέλος, με το πάθος που σας διακατέχει για την πολιτική, τι θα θέλατε να αλλάξετε στην Αχαΐα, τι να δημιουργήσετε και τι να αφήσετε ως έχει;
Ας δούμε τη μεγάλη εικόνα. Ο αναπροσανατολισμός μιας πόλης, την Πάτρας, κι ενός νομού, της Αχαΐας δεν είναι υπόθεση ενός προσώπου, δεν είναι one man show. Επίσης ο αναπροσανατολισμός μιας πόλης κι ενός νομού δεν γίνεται να προχωρήσουν χωρίς ένα πλήρες εθνικό σχέδιο. Εμείς, το ΠΑΣΟΚ, διαθέτουμε αυτό το σχέδιο και την ετοιμότητα να το υλοποιήσουμε. Αλλά για να μην μείνει η εντύπωση ότι αποφεύγω την ερώτηση, θα σας μιλήσω για μια Πάτρα και μια Αχαΐα που χρειάζεται επειγόντως ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, μια ισχυρή εξωστρέφεια και τη διεκδίκηση ενός πρωταγωνιστικού ρόλου τόσο στη χώρα όσο και στο διεθνή μας περίγυρο. Δηλαδή, να περάσουμε από την εσωστρεφή, στην οικουμενική Πάτρα και στην ισχυρή Αχαΐα. Σε μια τέτοια πορεία θα ήμουν ευτυχής να διαθέσω όλες τις δυνάμεις μου, εφόσον το εκλογικό σώμα μας δώσει δύο έδρες στην Αχαΐα και με τιμήσει με την ιδιότητα του βουλευτή.
WHO IS WHO
Βιογραφικό τoυ Μαρίνου Σκανδάμη
Ο Μαρίνος Σκανδάμης υποψήφιος βουλευτής στον Νομό Αχαΐας και Τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είναι μια πολυσχιδής προσωπικότητα, με έντονη κοινωνική δράση. Ο Μαρίνος Σκανδάμης είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Πραγματοποίησε την διδακτορική του έρευνα στα πανεπιστήμια Harvard Η.Π.Α. και Αμβούργου Γερμανίας, ενώ έχει κάνει και δημοσιογραφικές σπουδές. Έχει διατελέσει Γενικός Γραμματέας Αντιεγκληματικής Πολιτικής του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και Ειδικός Γραμματέας στο ίδιο Υπουργείο.
Έχει συμμετάσχει σε fora, νομοπαρασκευαστικές επιτροπές και ομάδες εργασίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνεργαζόμενων οργανισμών. Έχει διδάξει στη Νομική Σχολή της Θράκης και στο Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Έχει πλούσιο συγγραφικό έργο στα πεδία της Εγκληματολογίας, της Αντεγκληματικής Πολιτικής και της Σωφρονιστικής. Είναι μέλος διεθνών και εθνικών επιστημονικών και κοινωνικών φορέων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη νομική επιστήμη. Τέλος αρθρογραφεί και κάνει καίριες παρεμβάσεις για θέματα που απασχολούν την κοινωνία και την δικαιοσύνη.
Στο “Πατρινόραμα” που κυκλοφορεί στις 18 Μαΐου 2023
