Ο κάθε άνθρωπος ονειρεύεται μια ζωή γεμάτη αγάπη, τύχη και πλούτη. Η Εύα Πετροπούλου -Λιανού από μικρή ονειρευόταν ταξίδια, όλους τους ανθρώπους να χαμογελούν, να μην έχουν έγνοιες και να πραγματοποιούν τα όνειρα τους. Αυτή τη παιδική ψυχή κρατά σχεδόν μισό αιώνα μέσα της αλώβητη και με αυτή τη σκέψη ενώνει χώρες και ανθρώπους, ενώνει Οργανισμούς και Ακαδημίες από τη Κίνα μέχρι την Αργεντινή. Εύστοχα την αποκαλούν γέφυροποιήτρια… Εκείνη πάλι, προτιμά να την λένε η Εύα του παραμυθιού. Το πανελλαδικό περιοδικό «παρατρινόραμα-hellenic» και η δημοσιογράφος Ευτυχία Λαμπροπούλου, βρέθηκαν με την υποψήφια για το Νόμπελ Ειρήνης Εύα Πετροπούλου -Λιανού για μία άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση. Καθώς μετά τον Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη προτείνεται για τον τίτλο αυτό πρώτη φορά γυναίκα Ελληνίδα.
Πότε νιώσατε για πρώτη φορά την ανάγκη να εκφραστείτε μέσα από τη συγγραφή;
Σάς ευχαριστώ πολύ για το βήμα και θα ήθελα να σας ευχαριστήσω εκ των προτέρων για τη τιμή . Η συγγραφή εμφανίζεται από τά πρώτα παιδικά χρόνια. Εκεί γύρω στα 8 καταπιανόμουν με τα μολύβια και τις μπογιές. Ποτέ ζωγράφιζα… Ποτέ έγραφα γράμματα στα χαρτιά. Αγαπάμε το βιβλίο και τα παραμύθια. Η μητέρα μου συγκεκριμένα έγραφε σε κασέτες και ακούγαμε τα παραμύθια μέχρι και τα 10 χρόνια, νόμιζα ότι όλες οι ιστορίες ανήκαν στη μητέρα μου . Εννοώ ότι αυτή της είχε γράψει, η παιδική φαντασία που οργίαζε. Το αγαπημένο μου βιβλίο ήταν , ” η καλύβα του Μπάρμπα Θωμά”. Είχα συγκλονιστεί από την. Ιστορία και ορκίστηκα ποτέ να μην αδικήσω άνθρωπο από τότε. Το ακολουθώ μέχρι και σήμερα. Τα πρώτα γραπτά μου ήταν ποιήματα για τη γιορτή της μητέρας. Πάντα έγραφα μικρά στιχάκια, με συνοδεία λουλουδιών αλλά και μικρών βότσαλων , έδινα τα μικρά χαρτάκια στη μαμά μου κι αργότερα μεγαλώνοντας …της έστελνα γράμματα από τη Γαλλία. Μετά ακολούθησαν οι ιστορίες μου. Η πρώτη «Η Ζεραλντιν και το ξωτικό της Λίμνης», το 2006 στη Νιμ Γαλλία. Ύστερα το 2009 «Η κόρη της Σελήνης», με τρεις εκδόσεις. Είναι το βιβλίο που με έκανε γνωστή στην Ελλάδα και πούλησε περίπου 3.000 αντίτυπα. Μετά ακολούθησαν ποιητικές συλλογές και παραμύθι ιστορίες. Φτάνοντας το 2019 στην έκδοση του «Οι περιπέτειες του Σαμουράι Νογκασικα Σαν», το οποίο έγινε Μπέστ σέλλερ το 2020, το 2021 και το 2023, στην πλατφόρμα Αμαζόν Αγγλία, Γαλλία και Μεξικό.
Τι σημαίνει για εσάς ποίηση;
Ποίηση για μένα είναι η δημιουργία. Ποίηση για μένα είναι η ίδια η ζωή. Παρόλο που είμαι γνωστή και έχω βραβευθεί ως συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, πάντα έγραφα ποιήματα. Τα εν λόγω ποιήματα τα αποκαλούσα σκεπτομορφες, γιατί στην ουσία ήταν οι απόψεις μου για τη ζωή ή οι εμπειρίες μου , που τις μοιραζομουν με τον κόσμο. Έχω εκδώσει δύο προσωπικές ποιητικές συλλογές το 2015 και το 2019 . Αλλά έχω πάρει μέρος σε αμέτρητες ποιητικές συλλογές του εξωτερικού και επίσης έχουν μεταφραστεί τα ποιήματα μου σε πάνω από 30 γλώσσες. Ενώ έχω πάρει το δεύτερο βραβείο σε διαγωνισμό ποίησης που έγινε στη Κίνα. Για μένα η ποίηση ήταν το κλειδί που μου άνοιξε τις πόρτες με το εξωτερικό. Στην περίοδο του κοβιντ 19, όπου όλοι χρησιμοποιούσαμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με ακολούθησαν πολλοί ξένοι ποιητές και φτάσαμε σε ένα σημείο, όπου επικοινωνούσαμε καθημερινά κι ανταλλάσσαμε απόψεις, ιδέες και ποίηση. Μια ποιήτρια από την Κολομβία, μια μέρα, μου ζήτησε ένα ποίημα για το περιοδικό της. Της έστειλα ένα ποίημα, που είχα γράψει κι αναφερόταν στην ασημαντότητα του ανθρώπου απέναντι στο Θεό. Ο τίτλος, «nothing belong to us», τίποτα δεν μας ανήκει… Δεν είμαστε τίποτα παραπάνω από τη μύγα ή το λύκο ή τη μέλισσα Τίποτα δεν δικό μας… Αυτό το ποίημα άρεσε τόσο πολύ, που δημοσιεύτηκε σε όλες τις ισπανόφωνες χώρες και με κάλεσαν και σε ένα φόρουμ, για να το απαγγείλω. Στο ίδιο φόρουμ βρίσκονταν ποιητές από όλο τον κόσμο και από το Μεξικό.
Αυτοί αργότερα με έφεραν σε επαφή με ανθρώπους του οργανισμού Mil Mentes Por Mexico association International, τους οποίους και εκπρόσωπω ως Πρέσβειρα καλής θέλησης Πρόεδρος Ελλάδας και εδώ και 7 χρόνια έχουμε διοργανώσει αμέτρητα φεστιβάλ ποίησης και παραμυθιού σε παγκόσμιο επίπεδο, με συμμετοχές 600 ποιητών και πάνω. Εδώ και δύο χρόνια έφερα τα φεστιβάλ ποίησης στην Ελλάδα. Εύχομαι να συνεχίσω να προσφέρω στον πολιτισμό. Όπως λέει ο υπέροχος Βρεττάκος.. «Η ποίηση είναι η γλώσσα τών Αγγέλων»…
Ασχολείστε με την συγγραφή παραμυθιού, από πού αντλείτε τα θέματά σας;
Τα παραμύθια είναι μέρος του εαυτού μου, της προσωπικότητας μου. Θεωρώ ότι έχω καταφέρει να κρατήσω την παιδική μου ψυχή αθώα και αυθεντική. Πιστεύω ότι όπως όλα τα παιδιά, έτσι κι εγώ άκουγα από μικρή ηλικία τα υπέροχα παραμύθια όπως η Κοκκινοσκουφίτσα, ο Πινόκιο, το κοριτσάκι με τα σπίρτα. Υπέροχες ιστορίες ενός μεγάλου παραμυθά του Χάνς Κρίστιαν Άντερσεν, που τον γιορτάζουμε στις 2 Απριλίου. Εγώ βεβαία ήμουν ίσως τυχερή, γιατί είχα μια μαμά πολύ μπροστά για την εποχή της, παραμένει ακόμη η μούσα μου, που καθόταν κι έγραφε τα παραμύθια σε κασέτες και τα έβαζε να τα ακούσουμε Υπήρχε φυσικά και η θεία Λένα στο ραδιόφωνο, μια άλλη μεγάλη αγάπη, που με τη γλυκιά φωνή της μας ταξίδευε σε μέρη μαγικά.
Όλα αυτά λοιπόν, αλλά και οι ιστορίες που σκαρφιζομουν από παιδί, για να διασκεδάζω λίγο τη μοναξιά μου, μιας και δεν ήμουν πολύ ομιλητική και δε θυμάμαι πότε να είχα παρέες, με βοήθησαν να δημιουργήσω ένα κόσμο φανταστικό με υπέροχους ήρωες, και πριγκίπισσες και βασιλιάδες που όλοι δουλεύαν για το καλό της ανθρωπότητας.
Άλλωστε η ίδια η λέξη παραμύθι σημαίνει παρηγοριά. Τα παραμύθια αρχίζουν να εμφανίζονται από τότε που εμφανίστηκε ο άνθρωπος. Βρίσκουμε άλλωστε σε πολλά αρχαιολογικά ευρήματα, διάφορες σκηνές στο τοίχο, ανθρώπους που κάθονται γύρω από την φωτιά και λένε ιστορίες. Ακόμη και στην εκστρατεία στην Τροία, όταν έκαιγαν τους νεκρούς, οι άνθρωποι που πολέμησαν μαζί με αυτούς, συγκεντρώνοντουσαν να μιλήσουν για το πόσο γενναίος και πόσο θάρρος έδειξε στη μάχη ο πολεμιστής που πέθανε. Βλέπουμε λοιπόν, ότι είναι μεγάλη η γκάμα των θεμάτων και όπως έλεγε ο Κρίστιαν Άντερσεν, οτιδήποτε κινείται, αυτό μπορεί να γίνει ο ήρωας μιας ιστορίας.
Αυτό λοιπόν το ακολουθώ και θα βρείτε στις ιστορίες μου όχι μόνο ανθρώπους ως ήρωες αλλά και πουλιά και φυτά και ζώα που πάντα έχουν σκοπό να διασκεδάσουν, να εκπαιδεύσουν, να μάθουν στο παιδί τον κόσμο που το περιβάλλει εκ του ασφαλούς.
Το παραμύθι είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών επειδή τα μαθαίνει το καλό και το κακό, τα μαθαίνει να παρατηρούν και να μη φοβούνται να ρισκάρουν. Οι ήρωες μου είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας ή είναι παιδιά φίλων μου, που γνώρισα και με ενέπνευσαν. Το αγαπημένο μου βιβλίο, «Το παραμύθι της Μυρτούς» , «Η νεραιδομαζονα η Μυρτιά», που το αφιέρωσα στην Μυρτώ Παπαδομιχελάκη, το κορίτσι που δέχτηκε σεξουαλική επίθεση στην Πάρο. Το θέμα του βιβλίου είναι μια ειρηνική συνύπαρξη με τρείς κόσμους και να υπάρξει ισορροπία ώστε να είμαστε όλοι ευτυχισμένοι. Αυτό είναι ή ευχή μου.
Όλα αυτά τα χρόνια έχετε βραβευτεί για το έργο σας τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό μίληστέ μας λίγο για αυτή σας την πορεία και τους τίτλους.
Τα βραβεία ήρθαν ξαφνικά χωρίς να τα περιμένω. Το πολυβραβευμένο βιβλίο μου είναι οι περιπέτειες του Σαμουράι Νογκασικα σαν, ένα βιβλίο που μιλάει για τίς περιπέτειες ενός μικρού σαμουράι. Είναι βασισμένο στη σημασία της αυτό πειθαρχίας, της αυτογνωσίας, της αυτό φροντίδας, της πίστης στο θείο και αναφέρεται στη φιλία, στήν αγάπη. Πήρε δύο βραβεία από τη Διεθνή εταιρεία λογοτεχνών και συγγραφέων, από τον Κέφαλο αλλά κι άλλους ξένους οργανισμούς. Όπως ανέφερα εδώ και χρόνια έχω δεχθεί πολλές προτάσεις για φεστιβάλ ποίησης στο εξωτερικό, όπως στην Ινδία, στη Κίνα στο Μεξικό, στην Αργεντινή, στο Μπαγκλαντές και πάντα το λογοτεχνικό έργο μου απέσπασε σημαντικές διακρίσεις καθώς έφτασα στην δεύτερη θέση με τα ποιήματα μου στην Κίνα. Η πορεία μου αυτή με οδήγησε να έχω επαφές με πολλές χώρες και σημαντικούς ανθρώπους, οι οποίοι με πρότειναν στη συνέχεια να γίνω Πρέσβειρα καλής θέλησης του εν λόγω οργανισμού.
Αναφέρω μερικές τιμές και θεσμικούς ρόλους. Είμαι Πρόεδρος Ελλάδας της ομοσπονδίας για την αρχηγεία και υψηλή νοημοσύνη Μεξικό, Εκπρόσωπος τύπου και μέλος της Διεθνής Ακαδημίας Ηθικής Ινδία, είμαι μέλος και πρέσβειρα του οργανισμού Saps Πολωνίας κ.α. Όλοι οι οργανισμοί έχουν ένα κοινό παρανομαστή. Την ειρήνη, το ταλέντο μου στην επικοινωνία και στις διπλωματικές σχέσεις με έχει βοηθήσει να μιλάω ταυτόχρονα με ποιητές από την Ιαπωνία, τη Κίνα, την Κορέα, το Ισραήλ, την Παλαιστίνη, το Ιράν και να τους φέρνω κοντά σε Ανθολογίες ή να τους προσκαλώ σε φόρουμ ή να τους δημοσιεύω τα ποιήματα τους. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους με στηρίζουν στο πρότζεκτ μου, POETRY Unites people, ιδιαιτέρως το κ.μιχαλη Γονιοτακη, που μέσα από το πολυποίκιλο μαγκαζίνο του καταφέραμε να δημιουργήσουμε περί τους 1.500 ποιητές από όλο τον κόσμο και να κάνουν γνωστή την Ελλάδα… ξανάμεταλαμπαδεύοντας το Φώς της ποίησης και τού πολιτισμού μας. Όπως έκανε ο Μέγας Αλέξανδρος πριν χρόνια, με τους ραψωδους, τους ποιητές, τον πολιτισμό μας κατέκτησε ολόκληρη την υφήλιο.
Έχετε προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης 2024 μιλήστε μας για αυτό:
Η πρόταση μου για το Νόμπελ Ειρήνης ήταν ένα ακόμη θαύμα, από αυτά που μου συμβαίνουν τα τελευταία 10 χρόνια.
Τέλη Φλεβάρη έλαβα μια επιστολή από τρείς οργανισμούς , αναγνωρισμένους από τα Ηνωμένα έθνη, που με ενημέρωναν ότι με πρότειναν για το Νόμπελ Ειρήνης, βάσει των ανθρωπίνων ενεργειών μου αλλά και την έμπρακτη στήριξη στα παιδιά, στους ανθρώπους που βρίσκονται σε κίνδυνο, αλλά και για την συνεχή παρουσία μου στο χώρο των γραμμάτων.
Τα συναισθήματα ανάμεικτα. Δεν ήξερα εάν θα έπρεπε να κλαίω ή να γελάω… Δεν υπάρχουν άλλοι Έλληνες, μετά τον Σεφέρη και τον Ελύτη που να έχουν προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης, και δε νομίζω ότι υπήρξε κάποια γυναίκα.
Είναι αρκετά βαρύ το τίμημα ακόμη και μιας υποψηφιότητας, που θα τη φέρω εσαεί. Νιώθω δικαίωση γιατί τα χρόνια που έχω αφιερώσει στη λογοτεχνία, με έφεραν εδώ και τον Οκτώβριο ελπίζω, που θα γίνει η ψηφοφορία για τους Νομπελίστες….να έχω καλά νέα για μένα και την Ελλάδα μας.
Μέσα από την εμπειρία σας,θεωρείτε πως η Ελλάδα του σήμερα αναδεικνύει το πολιτιστικό της κεφάλαιο ή κοιμάται στις δάφνες;
Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε όλους τους τομείς. Θα μου επιτρέψετε να απαντήσω λακωνικά… Οι Έλληνες στην Ελλάδα δεν μπορούν να αναδειχθούν, γιατί δεν τους το επιτρέπει το σύστημα. Είναι δαιδαλώδες, ομιχλώδες και δεν το ενδιαφέρει η τέχνη παρά μόνο το εύκολο κέρδος.
Τέλος, ποια είναι τα μελλοντικά σας ως προς την ποίηση και τη λογοτεχνία;
Τα σχέδια μου είναι πολλά και επιβλητικά…θα έλεγα είμαι περήφανη και χαρούμενη που για δεύτερη φορά, διοργανώνω στην Ελλάδα, ένα ακόμη φεστιβάλ ποίησης αφιερωμένο στις γυναίκες, σε συνεργασία με την Ακαδημία UNAM Mexico στις 22 Αυγούστου στα Ψαχνά Ευβοίας. Η εκδήλωση θα γίνει στο Θέατρο «το μονοπάτι τής Ηρούς», και ευχαριστώ πολύ όλους όσους με στήριξαν και με βοήθησαν ώστε να γίνει αυτό το φεστιβάλ ποίησης. Σκέφτομαι για τον Σεπτέμβριο η Οκτωβρίου να υλοποιήσω ακόμη δύο φεστιβάλ ποίησης ή αφήγησης παραμυθιών.
Υπάρχει κι ένα ταξίδι για τη Ρώμη, όπου θα παρουσιαστεί η εγκυκλοπαίδεια των 50 Μεγάλων Γυναικών στην Ευρώπη, έχω τη τιμή να είμαι ανάμεσα σε αυτές και έχω λάβει πρόσκληση να είμαι στην παρουσίαση αυτής της εγκυκλοπαίδειας ανάμεσα σε εξέχουσες προσωπικότητες διαφόρων χωρών.
Οι συνεργασίες μου είναι πάντοτε με οργανισμούς του εξωτερικού, αυτοί φυσικά έχουν το πρώτο λόγο σε όλο το γίγνεσθαι, εγώ λειτουργώ ως γέφυρα πολιτισμού. Όλα τα φεστιβάλ που διοργανώνω δεν έχουν χορηγούς ούτε επιχορηγήσεις.
Όλα τα φεστιβάλ υλοποιούνται με πολύ μεγάλη αγάπη, προσωπική δουλειά και σεβασμό στον πολιτισμό αλλά και στήριξη από ανθρώπους που γνωρίζουν την αναγκαιότητα της ύπαρξης της τέχνης στη ζωή μας αλλά και στη χώρα μας γενικότερα. Η Ελλάδα ήταν, είναι και θα είναι η χώρα της Δημοκρατίας, της φιλοσοφίας και της τέχνης σε όλους τους τομείς. Εγώ απλά περνάω αυτό το μήνυμα σε όλο τον κόσμο. Είμαι περήφανη ως Ελληνίδα. Είμαι Παγκόσμια πρέσβειρα γιατί είμαι Ελληνίδα.
Κυρία Ευτυχία Λαμπροπούλου ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη εσάς και το πανελλαδικό περιοδικό «πατρινόραμα-hellenic» για την φιλοξενία.
Προδημοσίευση από το τεύχος Σεπτεμβρίου του πανελλαδικού περιοδικού “πατρινόραμα-hellenic”