Σε μια εποχή όπου η πραγματικότητα μοιάζει συχνά πιο παράλογη από τη φαντασία, η ηθοποιός Χριστίνα Μπακαστάθη συναντά τη δημοσιογράφο Ευτυχία Λαμπροπούλου για το πατρινόραμα-hellenic ξετυλίγει τον μίτο μιας παράστασης που δεν φοβάται να προκαλέσει, να σατιρίσει και τελικά να αφυπνίσει.
Η καυστική κωμωδία «Μιλήστε Ελεύθερα», σε σκηνοθεσία του Μίλτος Νίκας και βασισμένη στο έργο του Νικολάι Άλντο, δεν είναι απλώς ένα θεατρικό γεγονός. Είναι ένα παιχνίδι εξουσίας, συνείδησης και αμφιβολίας, όπου το «είναι αλήθεια ή φάρσα;» γίνεται ο καθρέφτης του ίδιου του θεατή.
Μέσα από τις απαντήσεις της, η ηθοποιός αποκαλύπτει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο μυστήριο και το χιούμορ, τη δύναμη της εσωτερικής ανάγκης για αλλαγή και τη γοητεία ενός ρόλου που συνεχίζει να γεννιέται ξανά και ξανά, κάθε βράδυ στη σκηνή.
Και καθώς η παράσταση οδεύει προς τις τελευταίες της εμφανίσεις στο Επίκεντρο+, η συγκυρία γίνεται ακόμη πιο φορτισμένη:
Τρεις τελευταίες παραστάσεις – Παρασκευή 17, Σάββατο 18 και Κυριακή 19 Απριλίου για ένα έργο που έχει ήδη κερδίσει το κοινό και έρχεται να ταράξει, να προβληματίσει και να μας υπενθυμίσει πως η στάση μας απέναντι στα γεγονότα δεν είναι ποτέ ουδέτερη.
Η ηρωίδα σας εισβάλλει αιφνιδιαστικά σε έναν αυστηρά δομημένο χώρο εξουσίας. Πώς χτίσατε αυτόν τον χαρακτήρα ώστε να ισορροπεί ανάμεσα στο μυστήριο και το χιούμορ;
Τόσο το μυστήριο όσο και το χιούμορ είναι δύο στοιχεία που συνυπάρχουν στο έργο από γραφής. Αυτό από μόνο του είναι ένας οδηγός. Σε αυτή την περίπτωση, το κλειδί για μένα ήταν η απλότητα και η ελευθερία. Ο σκηνοθέτης μου, Μίλτος Νίκας, με βοήθησε πολύ προς αυτή την κατεύθυνση. Ας μην ξεχνάμε πως η δική μου παρουσία στην παράσταση προέκυψε έπειτα από αντικατάσταση, οπότε ο χρόνος προετοιμασίας ήταν περιορισμένος. Αυτό όμως έχει και κάτι γοητευτικό: η ανακάλυψη αυτής της γυναίκας γίνεται ακόμα, κάθε βράδυ, σε κάθε παράσταση και νιώθω πως θα συνεχιστεί μέχρι την τελευταία παράσταση – ίσως και μετά από αυτήν.
Είναι η παρουσία της μια πράξη διαμαρτυρίας, μια προσωπική διεκδίκηση ή ένα παιχνίδι εξουσίας; Πώς προσεγγίζετε τα κίνητρά της;
Το κίνητρό της είναι η ανάγκη για αλλαγή. Δεν εμφανίζεται απλώς για να αναστατώσει, αλλά για να επηρεάσει. Έχει ανάγκη να ταρακουνήσει, να κάνει τον άλλον να σκεφτεί διαφορετικά. Αυτή είναι η ουσία. Μέσα σε αυτό, υπάρχει φυσικά η ένστασή της και η διαμαρτυρία της για την επικρατούσα κατάσταση, υπάρχει η προσωπική διεκδίκηση, και σίγουρα το παιχνίδι εξουσίας – αλλά για μένα, η ανάγκη για αλλαγή είναι ο πυρήνας της.
Πόσο απαιτητικό είναι υποκριτικά να διατηρείτε την αμφιβολία του θεατή: «είναι αλήθεια ή φάρσα;»
Το πιο απαιτητικό είναι η συνέπεια. Να μη «μαρτυρήσεις» τίποτα πριν την ώρα του. Να μην αφήσεις να φανεί η πρόθεση, παρά μόνο εκεί που πραγματικά χρειάζεται. Αν αυτό διατηρηθεί, τότε η αμφιβολία γεννιέται σχεδόν από μόνη της. Ο θεατής θα αναρωτιέται διαρκώς αν είναι αλήθεια ή φάρσα. Η δική μου δουλειά είναι να παραμείνω πιστή στον χαρακτήρα, χωρίς σχόλιο. Μόνο τότε θα δημιουργηθεί αυτό το παιχνίδι.
Η κωμωδία συχνά κρύβει σκληρές αλήθειες. Ποια θεωρείτε ότι είναι η πιο «καυστική» στιγμή του έργου;
Η πιο καυστική στιγμή, για μένα, είναι εκείνη που συνειδητοποιείς ότι τίποτα δεν αλλάζει. Μέχρι τότε, έχεις γελάσει με τους χαρακτήρες, έχεις γελάσει με την κατάσταση, έχεις ελπίσει για το καλύτερο, και έπειτα παγώνεις συνειδητοποιώντας το μάταιο. Αυτή, βέβαια, είναι μια προσωπική ανάγνωση.
Πώς είναι η σκηνική σας χημεία με τον Παλαιολόγο Χαλίδα, δεδομένου ότι η παράσταση στηρίζεται ουσιαστικά στη δυναμική δύο προσώπων;
Νιώθω πραγματικά ευγνώμων για τη σκηνική μου συνύπαρξη με τον Παλαιολόγο. Είναι ένας γενναιόδωρος, ακριβής και βαθιά δοτικός συνάδελφος, αλλά και ένας φωτεινός άνθρωπος. Η συνθήκη ήταν ιδιαίτερη, καθώς μπήκα στην παράσταση σε αντικατάσταση και ο χρόνος που είχαμε για να «χτίσουμε» από κοινού ήταν περιορισμένος. Ωστόσο, η συνύπαρξή μας προέκυψε αβίαστα. Απλώς κουμπώσαμε. Και αυτό ήταν υπέροχο.
Ποιο στοιχείο της ηρωίδας σας θεωρείτε πιο σύγχρονο και αναγνωρίσιμο για το σημερινό κοινό;
Θα έλεγα πως η ηρωίδα μου είναι καθ’ όλα σύγχρονη. Ωστόσο, αν έπρεπε να διαλέξω ένα και μόνο στοιχείο, αυτό θα ήταν ο δυναμισμός της. Η δύναμη που πηγάζει από μέσα της να στηρίξει τις επιλογές της, να υποστεί τις συνέπειες αυτών, να ρισκάρει, να ζήσει, να αναζητήσει το ιδανικό της – ακόμη κι αν αυτό φαντάζει άπιαστο.
Αν μπορούσατε να περιγράψετε τον ρόλο σας με μία φράση που να συνοψίζει το πνεύμα της παράστασης, ποια θα ήταν αυτή;
Ας μου επιτραπεί να δανειστώ κάποιες προτάσεις από τον ρόλο μου: «Μερικές φορές νομίζεις ότι τα πράγματα δεν μπορούν να πάνε χειρότερα, και τότε πάντα κάτι συμβαίνει για να σε πείσει ότι τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμη. Αλλά όσο υπάρχει ζωή, υπάρχει ελπίδα. Γι’ αυτό κι εγώ άρχισα να ονειρεύομαι.»
Η συνέντευξη της Χριστίνα Μπακαστάθη δεν περιορίζεται σε μια απλή παρουσίαση ενός ρόλου είναι μια κατάθεση ψυχής για τη δύναμη της τέχνης να γεννά ερωτήματα εκεί που συνηθίζουμε να δίνουμε εύκολες απαντήσεις.
Η ηρωίδα της δεν είναι μόνο μια μυστηριώδης παρουσία σε ένα υπουργικό γραφείο είναι η φωνή που επιμένει να διακόπτει τη βολική μας σιωπή. Είναι η υπενθύμιση ότι, ακόμα και όταν όλα μοιάζουν μάταια, η ανάγκη για αλλαγή παραμένει ζωντανή.
Η παράσταση «Μιλήστε Ελεύθερα» δεν χαρίζει λύσεις. Αντίθετα, αφήνει το κοινό να αιωρείται ανάμεσα στο γέλιο και την αμηχανία, εκεί όπου γεννιέται η πιο ουσιαστική σκέψη. Και ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο καυστικό της σχόλιο: πως τίποτα δεν αλλάζει… αν πρώτα δεν τολμήσουμε να μιλήσουμε.