Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Αλέξιος Π.Παναγόπουλος (DDDr., Dr.Habil.).
Ο διπλωμάτης, ιατρός και καθηγητής μου, ο ακαδημαϊκός Vladeta Jerotic.
Είναι ο καθηγητής που γεφύρωσε τη βιοηθική, ψυχιατρική, με τη ψυχολογία, τη βιοψυχολογία και ιατρική ανθρωπολογία, με τη ψυχολογία της θρησκείας, ως ζωή, ως έργο και ως μαρτυρία. Ο αείμνηστος καθηγητής μου ο Vladeta Jerotić υπήρξε μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές της σύγχρονης διανόησης, συνδυάζοντας με μοναδικό τρόπο την επιστημονική αυστηρότητα της ψυχιατρικής, βιοψυχολογίας,
Γεννημένος στο Βελιγράδι το 1924, ο διακεκριμένος καθηγητής μου ο ακαδημαϊκός Jerotić, σπούδασε την ιατρική και ειδικεύθηκε στην ψυχιατρική, ενώ μετεκπαιδεύτηκε σε σημαντικά δυτικά ευρωπαϊκά κέντρα. Η επιστημονική του συγκρότηση επηρεάστηκε από τα ρεύματα της βιοψυχολογίας και ψυχανάλυσης, της υπαρξιακής ψυχολογίας και της ανθρωπολογικής ψυχιατρικής. Υπηρέτησε ως καθηγητής της ιατρικής, μεταξύ άλλων και στη θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου Βελιγραδίου, όπου δίδαξε ψυχιατρική ψυχολογία και βιοηθική, αφήνοντας βαθύ αποτύπωμα σε γενιές φοιτητών. Η διδασκαλία του δεν ήταν απλώς η μεταφορά της γνώσης· συναποτελούσε τη μύηση σε έναν τρόπο σκέψης, όπου η ψυχή δεν αναλύεται μόνο, αλλά και νοηματοδοτείται. Η σχέση του με τη θεολογία και την πνευματικότητα ήταν βιωματική. Η προσέγγισή του στην ορθόδοξη θεραπευτική πνευματικότητα υπήρξε βαθιά βιωματική και όχι μόνο δογματική. Μελετώντας τους Πατέρες της Εκκλησίας κυρίως της καθ ημάς Ανατολής, καθώς και τη χριστιανική ασκητική παράδοση, ανέπτυξε έναν διάλογο ανάμεσα στην ψυχοθεραπεία και την πνευματική ζωή, που αποτυπωνόταν στα μαθήματά του σε εμάς τους φοιτητές του, που είχαμε τη τιμή να είναι καθηγητής μας.
Ιδιαίτερη θέση στη ζωή του κατείχαν οι προσωπικές του επαφές με μορφές της ορθόδοξης πνευματικότητας, όπως ο διορατικός γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα, με τον οποίο συνδεόταν μέσω της κοινής αναζήτησης για την εσωτερική ειρήνη και τη θεραπεία της ανθρώπινης ύπαρξης. Βρεθήκαμε δύο τρείς φορές στη Μονή Βιτόβνιτσα και μαζί με το γέροντα Θαδδαίο ως ενθυμούμαι, όλοι μαζί, να καθαρίζουμε το χιόνι, που είχε πρόσφατα τότε πέσει. Επίσης, ενθυμούμαι το γέροντα Θαδδαίο να μας λέει ότι έρχονται τα χρόνια της Αποκάλυψης του Ιωάννου και να είμαστε εμείς οι νεώτεροι τότε, όταν θα έρθει η ώρα, να ζήσουμε με πίστη το διωγμό και την απομόνωση εκ του Αντιχρίστου.
Η διεθνής παρουσία του καθηγητή μας και οι σχέσεις του με το κράτος του Βατικανού. Αν και υπήρξε και τυπικά διπλωματικά ο εντεταλμένος πρέσβης της Σερβίας στο Βατικανό, ο καθηγητής μας Jerotić λειτούργησε και ως ο άτυπος πνευματικός «πρέσβης» της Ορθοδοξίας, αλλά και της ορθόδοξης σκέψης στη Δύση. Συμμετείχε σε διεθνή ιατρικά συνέδρια, αλλά και διαθρησκειακούς διαλόγους, για τη βιοηθική, βιοπολιτική και βιοψυχολογία, συμπεριλαμβανομένων των επαφών του με διπλωματικούς και επιστημονικούς κύκλους του Βατικανού, συμβάλλοντας στην κατανόηση των διαφορών μεταξύ Ορθοδοξίας και Ρωμαιοκαθολικισμού υπό το πρίσμα της θρησκευτικής διπλωματίας, βιοηθικής και βιοπολιτικής. Η διπλωματική και επιστημονική παρουσία του σε αυτούς τους χώρους χαρακτηριζόταν από μία σπάνια νηφαλιότητα, επιστημονικό κύρος και ειλικρινή διάθεση διαλόγου, χωρίς εκπτώσεις στην ορθόδοξη πίστη και την πολιτισμική του ταυτότητα. Πέρα από τις διπλωματικές τους επαφές ως Πρέσβης, είχε επικοινωνία και με τον μακαριστό πατριάρχη Σερβίας κ. Παύλο, τον ελληνομαθή, και το γνωρίζω, επειδή είχα βρεθεί παρών σε συναντήσεις τους. Γνώρισε και ως καθηγητές τόν άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς και τον άγιο Νικόλαο Βελιμίροβιτς.
Το συγγραφικό του έργο είναι εκτενές και πολυσχιδές. Έγραψε δεκάδες βιβλία και μελέτες που καλύπτουν, τομείς της ψυχολογίας της θρησκείας, την ψυχοθεραπεία και την πνευματικότητα, την ανθρώπινη ελευθερία και την ευθύνη στις διαπροσωπικές σχέσεις και τα υπαρξιακά αδιέξοδα της ψυχοσωματικής οντότητας του άνω θρώσκω ανθρώπου. Η γραφή του χαρακτηρίζεται από σαφήνεια, ιατρικό και φιλοσοφικό βάθος και προσβασιμότητα, γεγονός που τον κατέστησε ιδιαίτερα αγαπητό όχι μόνο στον ακαδημαϊκό χώρο, ως ακαδημαϊκό της Ακαδημίας των Επιστημών, αλλά και στο ευρύ κοινό, οι φοιτητές του, όπως και ο γράφων, τον αγαπούσαν ως εξαίρετο άνθρωπο και διδάσκαλο.
Οι προσωπικές μαρτυρίες και η βιωματική παρουσία του σε κέρδιζε. Η αξία ενός δασκάλου δεν αποτυπώνεται μόνο στα βιβλία του, αλλά και στις εμπειρίες των μαθητών του. Οι κοινές επισκέψεις με φοιτητές του, όπως και στο Κρατικό Θέατρο του Βελιγραδίου, επίσης σε χώρους συνάντησης όπως στο ιστορικό καφέ Grčka Kraljica = ελληνίδα βασίλισσα και στο εμβληματικό Hotel Moskva Café, αποκαλύπτουν έναν άνθρωπο προσιτό, ανθρώπινο και βαθιά παιδευτικό, που σου μετέδιδε τη βιωματική γνώση και επιστήμη.
Δεν επεδίωκε την απόσταση της αλαζονείας, της ημιμάθειας και της δήθεν «αυθεντίας», αλλά ένιωθες την γνήσια εγγύτητα του συνοδοιπόρου. Η διδασκαλία του συνεχιζόταν και εκτός των αιθουσών, μέσα από συζητήσεις, πολιτιστικές εμπειρίες και πνευματικές αναζητήσεις. Ως ακαδημαϊκός, Ακαδημίας των Επιστημών, ο καθηγητής μας, ο Jerotić συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός διεπιστημονικού πεδίου που ενώνει την ψυχιατρική, τη βιοψυχολογία, τη θεολογία, τη φιλοσοφία, την ιπποκράτεια θεραπευτική της και τη σύγχρονη βιοπολιτική διπλωματία.
Η παρακαταθήκη του σε μας τους φοιτητές του συνίσταται όχι μόνο στη γνώση που παρήγαγε, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο δίδαξε να σκεφτόμαστε τον συνάνθρωπο ως μία ενιαία οντότητα ψυχική, πνευματική και κοινωνική. Ο καθηγητής μας Vladeta Jerotić δεν υπήρξε απλώς καθηγητής ή συγγραφέας· υπήρξε ο δάσκαλος της ζωής. Η σύνδεση της επιστήμης με την πίστη, της γνώσης με την εμπειρία και της θεωρίας με την πράξη καθιστά το έργο του διαχρονικό και αιώνιο. Για όσους είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε προσωπικά, η μνήμη του δεν είναι μόνο ακαδημαϊκή ως ακαδημαϊκός Ακαδημιών των Επιστημών, αλλα είναι μία βαθιά υπαρξιακή και ανθρώπινη βιωματική εμπειρία και ένα πολύτιμο εφόδιο ζωής.
Υ.Γ. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου το 1951 και ειδικεύτηκε στη νευροψυχιατρική και την ψυχοθεραπεία. Εξειδικεύτηκε στην ψυχιατρική ψυχοθεραπεία στην Ελβετία, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Βέρνη, είχε συνεργασία με τον Hermann Hesse το 1959. Εργάστηκε ως επικεφαλής του τμήματος ψυχοθεραπείας στο νοσοκομείο “Dragiša Mišović” στο Βελιγράδι (1971–1985). Δίδαξε ψυχολογία και ψυχιατρική στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου. Ήταν πρόεδρος της σερβικής αναλυτικής εταιρείας (IAAP). Το 2000 εξελέγη μέλος της Σερβικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών (SANU). Υπήρξε εξαιρετικά παραγωγικός, συγγράφοντας περισσότερα από 70 βιβλία και εκατοντάδες άρθρα που καλύπτουν τη βιοηθική, βιοψυχολογία, ιατρική ανθρωπολογία, ψυχανάλυση, ψυχοθεραπεία, τη θρησκεία, τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία. Το έργο του επικεντρώθηκε στην κατανόηση της ανθρώπινης ψυχής μέσα απ’ το πρίσμα της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και της αναλυτικής ψυχολογίας (συχνά εμπνευσμένος απ’ τον Jung και την Ορθόδοξη Πατρολογία). Πέθανε στις 4 Σεπτεμβρίου 2018, σε ηλικία 94 ετών, στο Βελιγράδι.Σημαντικά έργα: Ο άνθρωπος και η ταυτότητά του, Νευρωτικά Φαινόμενα της Εποχής μας, Ψυχανάλυση και Πολιτισμός, Μόνο τα Έργα Αγάπης Απομένουν. θεωρείται ένας απ’ τους πιο επιδραστικούς διανοούμενους στη σύγχρονη κουλτούρα, γνωστός για την ηρεμία, τη σοφία και την ικανότητά του να συνδέει την επιστήμη με την πνευματικότητα.