Μια συνολική και διεισδυτική αποτύπωση της κατάστασης του ιδιωτικού χρέους και της αγοράς ακινήτων παρουσίασε ο πρώην υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Μητράκος, αναδεικνύοντας τις δομικές αδυναμίες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας, παρά τη βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών.
Όπως επεσήμανε, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) έχουν πλέον υπό την ευθύνη τους δάνεια ύψους 79,4 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τη μεταφορά σημαντικού όγκου «κόκκινων» δανείων εκτός τραπεζικού συστήματος. Παρά την πρόοδο στην εξυγίανση, το ιδιωτικό χρέος εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα της οικονομίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη χαμηλή πιστωτική επέκταση, υπογραμμίζοντας ότι το υπόλοιπο των δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα παραμένει περίπου στο μισό των προ κρίσης επιπέδων. Αν και καταγράφεται αξιόλογη αύξηση στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, η εικόνα στα νοικοκυριά παραμένει συγκρατημένη, με τα στεγαστικά δάνεια να παρουσιάζουν μόλις πρόσφατα θετικό ρυθμό μεταβολής.
Ενδεικτικό της περιορισμένης διείσδυσης του τραπεζικού δανεισμού είναι το γεγονός ότι μόλις μία στις πέντε αγοραπωλησίες κατοικιών πραγματοποιείται με τραπεζική χρηματοδότηση. Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Μητράκο, αναδεικνύει τη χαμηλή συμμετοχή των τραπεζών στην αγορά ακινήτων, σε μια περίοδο όπου οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της «προσιτότητας» (affordability), επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά την προσφορά ακινήτων, αλλά κυρίως τη σχέση τιμών και διαθέσιμου εισοδήματος, καθώς και την αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας. Η εξέλιξη του εισοδήματος των νοικοκυριών, όπως σημείωσε, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ομαλή εξυπηρέτηση των δανειακών τους υποχρεώσεων.
Αναφερόμενος στα στεγαστικά δάνεια, υπογράμμισε ότι οι όροι χρηματοδότησης παραμένουν αυστηροί, με υψηλή ίδια συμμετοχή των δανειοληπτών και δείκτη δανείου προς αξία (Loan to Value) που κυμαίνεται μεταξύ 60% και 65%. Το υπόλοιπο των στεγαστικών δανείων διαμορφώνεται μόλις στα 25,7 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη συγκρατημένη δυναμική της αγοράς.
Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση σε κεφάλαια, ενώ έκανε λόγο και για υψηλό βαθμό συγκέντρωσης της τραπεζικής χρηματοδότησης σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.
Κλείνοντας, ο κ. Μητράκος τόνισε τον καθοριστικό ρόλο των servicers στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αποτελεσματικότερο πλαίσιο ρυθμίσεων και ενίσχυση της διαφάνειας. Όπως ανέφερε, η λειτουργία του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων της Τράπεζα της Ελλάδος αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της πληρέστερης ενημέρωσης των πολιτών και της ενίσχυσης της εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.