O ΠΡΩΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ ΜΙΛΑ ΣΤΟ “Π” : “Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΕΙΝΑΙ ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ ΕΜΦΑΝΗΣ”

Ο Γιώργος  Κατρούγκαλος, πρώην Υπουργός Εξωτερικών,  τέως  υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και αν. υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης, είναι συνταγματολόγος, καθηγητής δημοσίου δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Σπούδασε στη Νομική Αθήνας και τη Σορβόννη. Έχει διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής ή προσκεκλημένος ομιλητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο Columbia University, στο New York University, στο Humboldt University, στο London School of Economics, στο Roskilde University, στη Νομική Σχολή του Ν. Δελχί, στο Πανεπιστήμιο της Ορλεάνης και σε μεταπτυχιακά προγράμματα πολλών  άλλων Ελληνικών και αλλοδαπών Πανεπιστημίων. Διετέλεσε εκπρόσωπος της χώρας (advisor) στην Τρίτη Επιτροπή (Δικαιωμάτων) της Γ.Σ. του ΟΗΕ (2000-2003) και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του Υπουργείου Εξωτερικών για την κατάρτιση του Σχεδίου Συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συμμετείχε ως εμπειρογνώμονας-σύμβουλος του αλβανικού κοινοβουλίου κατά τη διαδικασία κατάρτισης του αλβανικού Συντάγματος (1998-1999), καθώς και ως εμπειρογνώμονας σε αποστολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ουζμπεκιστάν, την Αρμενία, τη Συρία και τα Βαλκάνια. Έχει συγγράψει, πολλές μονογραφίες  και άρθρα συνταγματικού, διοικητικού, συγκριτικού δικαίου και δικαίου κοινωνικής ασφάλειας σε επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Σας ευχαριστώ πολύ από καρδιάς για την πρώτη συνέντευξη που δίνετε μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα. Ως τέως  Υπουργός Εξωτερικών πως βλέπετε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις να εξελίσσονται με την παρούσα κυβέρνηση ; 

Η κυβέρνηση φαίνεται απλώς να αρκείται στην αποφυγή έντασης στις διμερείς σχέσεις, χωρίς να επιδιώκει την προώθηση λύσεων και, κυρίως,  χωρίς να καθιστά σαφές τις κόκκινες γραμμές της. Προφανώς καλό είναι να έχουμε ησυχία στο Αιγαίο, η πολιτική όμως αυτή της αδράνειας επιτρέπει στην άλλη πλευρά, που έχει μια σαφή αναθεωρητική στρατηγική, να την ακολουθεί χωρίς προβλήματα. Το πλέον πρόσφατο σχετικό επεισόδιο της επιθετικότητας της Τουρκίας έγινε στην περιοχή της Κάσου, όπου η τουρκική φρεγάτα F 493 TCG Gelibolu προχώρησε σε μια προκλητική επίδειξη σημαίας εκεί που εκτελούσε εργασίες, σύμφωνα με ελληνική ΝΑVTEX και το διεθνές δίκαιο, το ιταλικό σκάφος IEVOLI RELUME. Η στάση αυτή της κυβέρνησης Μητσοτάκη στέλνει λάθος σήματα στην τουρκική πλευρά. Για να μην αδικήσω τον πρωθυπουργό, στα ελληνοτουρκικά απλώς ακολουθεί την πεπατημένη της δεξιάς. «Η ελληνική δεξιά παραδοσιακά δεν ξέρει να κάνει εξωτερική πολιτική, δεν τολμά να κάνει πολιτική», δήλωνε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης σε μία από τις «ειδικές» συνεντεύξεις που είχε δώσει στον Αλέξη Παπαχελά. Η αδυναμία αυτή δεν οφείλεται σε ανικανότητα των ηγετών της , αλλιώς δεν θα ήταν διαχρονική. Ανάγεται σε τρία δομικά χαρακτηριστικά: το πρώτο είναι ότι μεγάλο τμήμα της συντηρητικής παράταξης προσδιορίζεται από μία όχι πατριωτική αλλά εθνικιστική λογική. Το ρεύμα αυτό, μολονότι δεν είναι σήμερα πλειοψηφικό, εξακολουθεί να επικαθορίζει την εξωτερική της πολιτική. Δεύτερο δομικό χαρακτηριστικό αποτελεί η εναπόθεση της διαχείρισης της εξωτερικής πολιτικής σε μεγάλες, συμμαχικές δυνάμεις. Αρκετές φορές πληροφορηθήκαμε, π.χ.,  για μεσολαβητικές πρωτοβουλίες της Γερμανίας από την τουρκική πλευρά, χωρίς ποτέ να μάθουμε την ακριβή ατζέντα.  Τρίτο χαρακτηριστικό:  η δεξιά «δεν τολμά να κάνει πολιτική», γιατί αποφεύγει πάση θυσία το πολιτικό κόστος. Επιλέγει την αδράνεια και τη μετάθεση στο μέλλον αντί της αποφασιστικότητας και της επιδίωξης λύσεων. Γι’αυτό δεν έγινε ακόμη η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη,  γι’αυτό το λόγο το Ορουτς Ρέις «το πήρε ο άνεμος στην ΑΟΖ», κατά τις διαρκείς παραβιάσεις των θαλάσσιων οικονομικών μας ζωνών το 2020, για αυτό το λόγο αντιμετωπίσθηκε όπως αντιμετωπίσθηκε και το πρόσφατο επεισόδιο στην Κάσο.

Πώς εισπράττετε τις μέχρι τώρα ενέργειες του κ. Γεραπετρίτη σε ότι αφορά την εξωτερική πολιτική της χώρα μας ; 

Ο κ. Γεραπετρίτης εφαρμόζει απλώς την εξωτερική πολιτική του πρωθυπουργού. Σας απάντησα στην προηγούμενη ερώτηση σας, ότι στα ελληνοτουρκικά αυτή αποτελεί, γενικά, συνέχεια της παραδοσιακής εξωτερικής πολιτικής της δεξιάς. Σε άλλα όμως μέτωπα, ο κ. Μητσοτάκης έχει ανατρέψει, προς το χειρότερο, πολλές από τις σταθερές της εξωτερικής μας πολιτικής. Διαχρονικά, τουλάχιστον από το 1979 που επισκέφθηκε τη Μόσχα ο Κ. Καραμανλής,  προβάλλαμε πάγια την εικόνα της Ελλάδας ως φιλειρηνικής χώρας, ήπιας ισχύος και   γέφυρας ανάμεσα στο πολιτικό μας σπίτι που είναι η Ευρώπη και τον αραβικό κόσμο, αλλά και άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία. Ο κ. Μητσοτάκης χρησιμοποιεί πλέον μιαν άλλη μεταφορά, αυτή του «προκεχωρημένου φυλακίου της δύσης», που επικρατούσε την περίοδο του εμφυλίου και της μετεμφυλιακή περίοδο, σε μία επίδειξη ακραίου φιλοαμερικανισμού που δεν επιτρέπει στη χώρα μας να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στο σημερινό πολυπολικό κόσμο.  Παράδειγμα αυτής της μεταβολής υπήρξε η ανατροπή του δόγματος no greek boots on the ground με την αποστολή στρατευμάτων και πυραύλων Πάτριοτ στην Σαουδική Αραβία, όπου συμμετέχει η Ελλάδα, για πρώτη φορά, σε έναν ενδοαραβικό πόλεμο χωρίς απόφαση ενός διεθνούς οργανισμού.Να είμαι σαφής: Είναι σημαντικό να έχουμε καλές σχέσεις με τους συμμάχους. Ήμουν ο υπουργός που προχώρησε, το 2018, στην αναβάθμιση των σχέσεων με τις ΗΠΑ σε επίπεδο στρατηγικού διαλόγου. Αυτά όμως στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης πολιτικής, βασισμένης στη σύγκλιση συμφερόντων. Η πλήρης παράδοση στη λογική των «προστάτιδων» δυνάμεων, δεν δημιουργεί απλώς την επικίνδυνη αυταπάτη ότι ο «προστάτης» θα επιλέξει την προστασία των δικών μας συμφερόντων αντί των δικών του. (Και θα θυμόσαστε, ίσως, τη ρήση του Ασημάκη Πανσέληνου: η σωτηρία είναι επικερδής επιχείρηση μόνον για το σωτήρα…). Η εξωτερική πολιτική του κ. Μητσοτάκη είναι, πάνω από όλα  ριζικά αντίθετη στο νέο διεθνές περιβάλλον του πολυπολικού κόσμου. Τα σύγχρονα κράτη, χωρίς να διαρρηγνύουν συμμαχίες, επιλέγουν να διευρύνουν πολλαπλά τις συνεργασίες τους. Πρόσφατα, π.χ., οι πιο στενές σύμμαχοι των ΗΠΑ στον αραβικό κόσμο, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και τα ΗΑΕ εντάχθηκαν στους BRICS. 

 Είχατε αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της Συμφωνίας των Πρεσπών ως Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, αν θέλατε να κάνετε μία αποτίμηση του εγχειρήματος μέσα στα χρόνια που πέρασαν από τότε τι θα λέγατε; Νιώθετε ας μου επιτραπεί η έκφραση «δικαιωμένος» για την διαχείριση του θέματος; Βλέπετε να προχωρά καλά η διαδικασία αυτή και να τηρούνται τα συμφωνηθέντα τόσο  από την πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας, όσο και από την Ελληνική πλευρά;   

Η Συμφωνία των Πρεσπών απετέλεσε σημαντική εθνική επιτυχία, δεδομένου ότι κατοχύρωσε τη σύνθετη ονομασία της γειτονικής χώρας, όπως ήταν η πάγια εθνική γραμμή από το 2004 και μάλιστα με αλλαγή του Συντάγματος της. (Προς τιμήν της, το ότι η Συμφωνία απετέλεσε επιτυχία ως προς την ονομασία, αποδέχθηκε το 2024 δημόσια και η κυρία Μπακογιάννη). Υπονομεύθηκε όμως από τη Νέα Δημοκρατία και για το λόγο αυτό δεν ανέπτυξε πλήρως τη δυναμική της. Η στάση της δεξιάς απέναντι στις Πρέσπες αντικειμενικά ευνόησε την άνοδο των εθνικιστικών δυνάμεων και στις δύο πλευρές των συνόρων. Ο κ. Μητσοτάκης έχει σοβαρότατη προσωπική ευθύνη για την υπονόμευση της. Η πριν τις εκλογές του 2019 ανοχή και έμμεση ενθάρρυνση στα «φυντάνια» που φώναζαν στις συγκεντρώσεις «στα όπλα, στα όπλα, να πάρουμε τα Σκόπια» ή έδειχναν τα οπίσθια τους στις κάμερες, δημιούργησε στη βόρεια Ελλάδα ένα ακροδεξιό Φρανκεστάιν. Το ότι θα πληρώσει εκλογικό κόστος στις επικείμενες εκλογές για τα επίχειρα του τυχοδιωκτισμού του δεν πρέπει να αποτελεί παρηγοριά για κανένα δημοκρατικό πολίτη.  Η ενίσχυση της ακροδεξιάς δεν εγκυμονεί τίποτα καλό για τον τόπο.Μετά τις εκλογές δεν αξιοποίησε τις ρυθμίσεις που ενταφιάζουν νομικά τον αλυτρωτισμό των ακραίων κύκλων της γειτονικής χώρας (βλ. ιδίως το άρθρο 4  παρ. 3 και την τροποποίηση του άρθρου 49 του Συντάγματος). Δεν κύρωσε στη Βουλή τα Μνημόνια, που προστατεύουν τα εθνικά μας συμφέροντα, προβλέποντας ότι ελληνικά αεροπλάνα θα προστατεύουν τον εναέριο χώρο της γείτονος και όχι τουρκικά, όπως είναι ο διακαής πόθος της Άγκυρας. Δύο κοινοβουλευτικές ερωτήσεις είχα καταθέσει για να καταγγείλω την ουσιαστική κατάργηση των επιτροπών για τα σχολικά βιβλία και τα εμπορικά σήματα, που είχε ως αποτέλεσμα να παραμένουν στοιχεία αλυτρωτισμού στα βιβλία της γειτονικής χώρας και να μην προστατεύονται τα προϊόντα μας από την Μακεδονία. Σε απάντηση ο πρωθυπουργός κόμπαζε ότι οι απειλές των ομοϊδεατών του του VMRO (είναι μαζί με τη ΝΔ στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα) δικαιώνουν, τάχα, την επαμφοτερίζουσα δική του τακτική μη πλήρους εφαρμογής της. Το χειρότερο: κατά την  περίοδο της αποσταθεροποίησης της Κυβέρνησης Ζάεφ, της μόνης πολιτικής δύναμης που είχε το πολιτικό σθένος να αποδεχθεί την αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας της χώρας, όταν το VMRO-DPMNE ξεκάθαρα απειλούσε ότι  θα επαναφέρει σκέτο το όνομα «Μακεδονία» και τον αλυτρωτισμό, ο Κ. Μητσοτάκης δεν έστειλε  σαφές μήνυμα στήριξης της Συμφωνίας.

Κατά πολλούς έχετε συνδεθεί με το επονομαζόμενο  «νόμο Κατρούγκαλου»  που προβλέπει ο υπολογισμός της σύνταξης (ανταποδοτικό τμήμα) να γίνεται με βάση τον μισθό ολόκληρου του εργασιακού βίου, γεγονός που όπως προβλέπουν κάποιοι επαΐοντες, θα οδηγήσει κυρίως μετά το 2028, σε συντάξεις ύψους 400-500 ευρώ και έως 800 ευρώ. Τι τους απαντάτε;

Πρόκειται για μία ακόμη από τις σκόπιμες ανακρίβειες που κυκλοφορούν σε σχέση με το νόμο. Πρόσφατα δημοσίευσε ο ΟΟΣΑ αναλυτικά συγκριτικά στοιχεία ως προς τα ποσοστά αναπλήρωσης των συντάξεων σε σχέση με το εισόδημα πριν από τη συνταξιοδότηση. Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα δίνει το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό αναπλήρωσης στην Ευρώπη, μετά την Δανία. Γιατί τότε οι συντάξεις δεν είναι υψηλότερες; Μα, απλούστατα, διότι οι μισθοί είναι χαμηλοί, ιδίως όπως διαμορφώθηκαν μετά την κρίση. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε υψηλές συντάξεις με χαμηλούς μισθούς. Ακριβώς για το λόγο αυτό, ο νόμος έλαβε ιδιαίτερη μέριμνα υπέρ των μικρών και μεσαίων εισοδημάτων, με την καθιέρωση της εθνικής σύνταξης, η οποία χρηματοδοτείται από την φορολογία και όχι από τις εισφορές.  Και, επιπλέον, εξασφάλισε τη βιωσιμότητα του συστήματος με συνθήκες ισονομίας και δικαιοσύνης: ίδιοι κανόνες για όλους και όχι κατακερματισμένες ρυθμίσεις, όπως επέβαλαν οι πελατειακές πρακτικές του παρελθόντος.  

Τι ήταν εκείνο που σας οδήγησε να μιλήσετε για επαναφορά των κρατήσεων των ασφαλιστικών εισφορών στο 20% του ετήσιου εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών; Αμέσως μετά θέσατε τον εαυτό σας εκτός εκλογικής διαδικασίας παρότι ήσασταν στο ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ Π.Σ…. Γιατί έγινε όλο αυτό αναρωτάται  πολύς κόσμος μόλις τρεις μέρες πριν τις εκλογές; 

Ποτέ δεν μίλησα για επαναφορά των κρατήσεων στο 20%. Ξαναδείτε, παρακαλώ, προσεκτικά το βίντεο αυτή της συζήτησης. Άλλωστε, εμείς είχαμε ήδη στο πλαίσιο της κυβερνητικής μας θητείας κατεβάσει τις ασφαλιστικές εισφορές στο 13,33%. Υπεράσπισα τότε, όπως έκανα και θα κάνω πάντα, την ορθή αρχή της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης να υπάρχουν ενιαίες ρυθμίσεις για όλους και, κυρίως, αντικειμενικοί κανόνες για τις εισφορές. Δεν θα έλεγα ποτέ διαφορετικά πράγματα από όσα πάντα υποστήριζα, απλώς επειδή είμασταν κοντά στις εκλογές. Για την παραίτηση θα μιλήσω εν καιρώ.Ποια είναι η ουσία του θέματος; Σήμερα, όπως γνωρίζετε, οι εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών δεν ορίζονται με αντικειμενικά κριτήρια, αλλά με ελεύθερη επιλογή μίας από τις έξι ασφαλιστικές κατηγορίες που έχουν συσταθεί. Θεωρώ κοινωνικά άδικη τη ρύθμιση αυτή, όχι μόνον σε βάρος των μισθωτών αλλά και σε βάρος της πλειονότητας των ελεύθερων επαγγελματιών. Με βάση το προηγούμενο καθεστώς του υπολογισμού της εισφοράς, βάσει του 13,33% του εισοδήματος, οι περισσότεροι από αυτούς κατέβαλαν το 2018 180 Ευρώ μηνιαίες εισφορές. Το 2024 κατέβαλαν, στη χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, 249,38 Ευρώ. Επιπλέον, δεδομένου ότι η βασική λογική του νόμου για την ευθεία ανταποδοτικότητα των εισφορών διατηρείται, συνέπεια των μειωμένων εισφορών, που επιλέγει η πλειονότητα των αυτοαπασχολουμένων, ακόμη και οι σχετικά εύποροι, είναι ότι οι συντάξεις τους θα είναι χαμηλές και δεν θα εξασφαλίζουν επαρκή αναπλήρωση εισοδήματος. Το γεγονός αυτό ωθεί ήδη τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα στην ιδιωτική ασφάλιση, άρα στην έμμεση εξαγωγή χρημάτων από το δημόσιο σύστημα ασφάλισης. Αυτή η αφαίρεση, αφαίμαξη χρημάτων από το σύστημα επιφέρει μία λανθάνουσα, «de facto» ιδιωτικοποίηση του.  Στο μέλλον θα πρέπει να επιδιωχθεί η ρύθμιση των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, κατόπιν διαβούλευσης με τις συνδικαλιστικές τους οργανώσεις, ούτως ώστε να υπάρξει ένα δίκαιο και αντικειμενικό σύστημα ευρύτατης αποδοχής που θα ανταποκρίνεται στις αρχές της ισότητας και της προστασίας των πλέον ευάλωτων που ορίζει ο ν. 4387/2016. Τελικός σκοπός είναι να εξασφαλίζεται αξιοπρεπής σύνταξη σε όλους, χωρίς να είναι αναγκαία η προσφυγή στην ιδιωτική ασφάλιση, παρά μόνον ως προσωπική συμπληρωματική επιλογή.Το ασφαλιστικό είναι εθνικό θέμα και πρέπει όλοι να το αντιμετωπίζουμε ως τέτοιο. Ήδη η Νέα Δημοκρατία με την ιδιωτικοποίηση των επικουρικών συντάξεων και την εν γένει πολιτική της οδηγεί σε νέα ελλείμματα τον ΕΦΚΑ και σε νέους κινδύνους το σύστημα. 

Θα θέλαμε να ακούσουμε την γνώμη του καθηγητή Δημοσίου Δικαίου του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιο Θράκης, Γιώργου  Κατρούγκαλου,  η Δημοκρατία πάσχει από παθογένειες στις μέρες μας ;

Η δημοκρατία στον δυτικό κόσμο περνά μια βαθιά κρίση, αποτέλεσμα της ανατροπής του κοινωνικού συμβολαίου των μεταπολεμικών δεκαετιών που θεμελίωσε το κράτος πρόνοιας. Οι απορρυθμιστικές επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης και η σταδιακή διάβρωση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου από τις κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες πολιτικές των τελευταίων δεκαετιών έχουν εκτοξεύσει τις κοινωνικές ανισότητες, έχουν επιδεινώσει τις συνθήκες ζωής όλων των πολιτών και, με τον τρόπο αυτό, έχουν επιφέρει ένα βαρύ πλήγμα στη νομιμοποίηση των δυτικών πολιτικών συστημάτων. Η υποβάθμιση των κοινωνικών δικαιωμάτων συνεπάγεται, αναπόφευκτα, την προσβολή και των ατομικών ελευθεριών και της προσωπικότητας του πολίτη, με την προώθηση μορφών δομικής και πολιτισμικής βίας με πρότυπό έναν αναδιατυπωμένο κοινωνικό δαρβινισμό. Όπως έγραφε ο P. Bourdieu , όταν εξασθενεί το αριστερό χέρι του κράτους, αυτό που παρέχει υπηρεσίες και δικαιώματα, μοιραία ενισχύεται το δεξί, αυτό της καταστολής και της κανονικοποιημένης βίας. Οι νέες σχέσεις βιοπολιτικής παράγουν ταυτόχρονα ένα νέο υποκείμενο, ένα φοβισμένο εργαζόμενο που δεν διεκδικεί, αλλά μαθαίνει να αισθάνεται ανάξιος, ελλιπής και κατώτερος απέναντι στους «αρίστους» της οικονομικής ολιγαρχίας, αλλά και ένα νέο κοινωνικό πλαίσιο, μια δυστοπική συλλογικότητα: μια «κοινωνία-νταή» , κοινωνία που προωθεί και αντιμετωπίζει ως φυσιολογική την βίαιη συμπεριφορά και ξεχωρίζει τους ανθρώπους σε άξιους και ανάξιους, ανώτερους και κατώτερους.

Κατά πόσο πρέπει να μας φοβίζει η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη;

Η άνοδος της ακροδεξιάς, όπως και του εθνικιστικού λαϊκισμού,  αποτελεί ανησυχητικό σύμπτωμα και όχι αιτία της κρίσης δημοκρατίας που προσπάθησα να περιγράψω παραπάνω. Δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά μόνον με το να παρουσιάσει η αριστερά μια πειστική εναλλακτική κυβερνητική πρόταση, στο πλαίσιο ενός ενιαίου προοδευτικού μετώπου. 

Πως βλέπετε το πολίτικό σκηνικό να εξελίσσεται στην χώρα μας, θεωρείτε πως μία ενιαία κεντροαριστερή συμμαχία καθίσταται επιβεβλημένη προκειμένου να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα; Αν ναι με ποια εχέγγυα ; 

Πάντοτε πίστευα ότι μόνον η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, με ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα διακυβέρνησης, αποτελεί την μόνη εναλλακτική λύση στην κυριαρχία της δεξιάς. Βεβαίως, οι πρόσφατες εξελίξεις του πολιτικού σκηνικού δεν διευκολύνουν την προοπτική αυτή. 

Πως βλέπετε τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ στην μετά Αλέξη Τσίπρα εποχή ;

 Για τα θέματα αυτά θα τοποθετηθώ, όταν θα είναι χρήσιμες οι απόψεις μου. Η έλλειψη, πάντως, του Αλέξη Τσίπρα από την κεντρική πολιτική σκηνή είναι δραματικά εμφανής. 

Τέλος, μία προσωπική ερώτηση πως είναι η ζωή μακριά από τα έδρανα της Βουλής και από το κέντρο λήψης αποφάσεων ; 

Δεν υπήρξα ποτέ επαγγελματίας πολιτικός. Στην πολιτική μπήκα την περίοδο της κρίσης για να βοηθήσω την πατρίδα μας, στο μέτρο των δυνάμεων μου. Και πάντοτε υπηρέτησα τις αρχές μου, ανεξάρτητα από το πολιτικό κόστος. Η νέα θέση στον ΟΗΕ μου επιτρέπει να συνεχίσω την προσπάθεια αυτή από ένα άλλο πόστο, με σημαντικές προκλήσεις και μάλιστα σε πλανητικό επίπεδο. 

Αναδημοσίευση από το περιοδικό “πατρινόραμα” που κυκλοφορεί με διπλό εξώφυλλο από την 1η Ιανουαρίου 2025 στην Πάτρα και από 5 Ιανουαρίου 2025 σε όλη την Ελλάδα.