“Archive of Desire” : Ένα φεστιβάλ εμπνευσμένο από τον ποιητή Κ. Π. Καβάφη στη Νέα Υόρκη από το Ίδρυμα Ωνάση από 28 Απριλίου έως 6 Μαΐου

Στην επέτειο των 160 ετών από τη γέννηση του Κ. Π. Καβάφη, το Ίδρυμα Ωνάση στη Νέα Υόρκη παρουσιάζει ένα φεστιβάλ που αναδεικνύει τον επιδραστικό χαρακτήρα του Αλεξανδρινού ποιητή και τον αντίκτυπο του έργου του σε παγκόσμια κλίμακα.

Ο Κ. Π. Καβάφης ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη. Ο Καβάφης 160 χρόνια μετά τη γέννησή του και 90 από τον θάνατό του ακτινοβολεί στην άλλη μεριά του Ατλαντικού με το φεστιβάλ “Archive of Desire” του Ιδρύματος Ωνάση που διαχειρίζεται το Αρχείο Καβάφη από το 2012. Με την ψηφιοποίηση και την ελεύθερη πρόσβαση στο Αρχείο, με την ενεργοποίηση νέων χώρων για το έργο του σε Αθήνα και Αλεξάνδρεια, και με περαιτέρω ανάδειξη της αξίας του με καλλιτεχνικές δράσεις σε όλο τον κόσμο, ο Κ.Π. Καβάφης συνεχίζει να έχει διεθνή απήχηση που διαρκώς πολλαπλασιάζεται. Έχει εμπνεύσει ένα ευρύ φάσμα καλλιτεχνών και λογοτεχνών, από τον David Hockney έως τον Leonard Cohen, από τον John Tavener έως τον Δημήτρη Μητρόπουλο, από τον Orhan Pamuk ώς τον J.M. Coetzee, μεταξύ άλλων. Έχουν αφηγηθεί στίχους του από τον Sting και τον Paul McCartney έως τον Daniel Mendelson. Η Τζάκι Κένεντι Ωνάση είχε ζητήσει να διαβαστεί στην κηδεία της το αγαπημένο της ποίημα, «Ιθάκη». Ο λογοτέχνης E. M. Forster τον παρότρυνε διαρκώς να δημοσιεύσει σε ευρύτερους κύκλους το έργο του. Ο Leonard Woolf (σύζυγος της Virginia Woolf) προσπάθησε και ο ίδιος να εκδώσει το έργο του μέσω του βρετανικού οίκου του, Hogarth Press. Οι απεικονίσεις της πολυπολιτισμικότητας, της ετερότητας, της επιθυμίας και της queer ταυτότητας στο έργο του ήταν έτη φωτός μπροστά από την εποχή του.

H επιρροή του δεν θα σταματήσει να διαποτίζει όλες τις γενιές σε κάθε άκρη του κόσμου. Το φεστιβάλ “Archive of Desire” αποσκοπεί αφενός να εορτάσει τον ποιητή με όσους είναι εξοικειωμένοι με το έργο του και, αφετέρου, να μοιραστεί την πνευματική κληρονομιά του με αμέτρητους άλλους ανθρώπους για πρώτη φορά. Περιλαμβάνει μια σειρά δράσεων εμπνευσμένων από τη ζωή και το έργο του Αλεξανδρινού ποιητή, με στόχο την ανάδειξη του έργου του, μέσα από ένα φάσμα σύγχρονων καλλιτεχνικών δράσεων που απλώνονται σε όλη την πόλη, εμπλουτίζοντας την ενασχόλησή μας με τον ποιητή μέσω της τέχνης και του λόγου κορυφαίων καλλιτεχνών, ακαδημαϊκών, ανθρώπων με παγκόσμια επιρροή. Το διαθεματικό πρόγραμμα του φεστιβάλ στη Νέα Υόρκη περιλαμβάνει μια σειρά από περφόρμανς, παρουσιάσεις ψηφιακής τέχνης, προβολές ταινιών μικρού μήκους, αναγνώσεις ποίησης, λογοτεχνικές συζητήσεις, ένα visual rave, ένα αισθητηριακό πολυεπιστημονικό βιβλίο-ταξίδι, μια μεγάλη υπαίθρια τοιχογραφία, ψηφιακές και ηχητικές εγκαταστάσεις και πολλές άλλες ζωντανές εκδηλώσεις, σε επιμέλεια της συνθέτριας Paola Prestini, Καλλιτεχνικής Διευθύντριας του National Sawdust, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού για την προώθηση της σύγχρονης μουσικής, υπό τη δημιουργική καθοδήγηση της Αφροδίτης Παναγιωτάκου, Διευθύντριας Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση. Η Senior Advisor του Onassis USA και μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Ωνάση, Karen Brooks Hopkins, είναι η εκτελεστική παραγωγός του φεστιβάλ.

Συγκεντρώνοντας διεθνώς καταξιωμένους καλλιτέχνες, όπως είναι ο Nick Cave και ο Bob Faust, η Laurie Anderson, ο Rufus Wainwright, η Robin Coste Lewis, η Julie Mehretu, η Elena Park, ο Vijay Iyer με τον Jeffrey Zeigler, η Sister Sylvester, η Nadah El Shazly, η Juliana Huxtable, o Taylor Mac, η Julianne Moore και πολλοί άλλοι, το φεστιβάλ εστιάζει τόσο στον ποιητή όσο και στον άνθρωπο Καβάφη. Ανάμεσα στα διεθνούς φήμης ονόματα που συμμετέχουν στο φεστιβάλ, συναντάμε καλλιτέχνες από την Ελλάδα και την Αίγυπτο, όπως τον Πέτρο Κλαμπάνη, την Εύη Καλογηροπούλου, τον Χρήστο Σαρρή, τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, τη Λένα Πλάτωνος, τον Γιάννη Παλαμίδα, τον Νέγρο του Μοριά. Από το National Sawdust στο Ουίλαμσμπεργκ του Μπρούκλιν έως το Rockefeller Center στην καρδιά του Μανχάταν, από το ONX Studio, τον «επιταχυντή» καριέρας του Ιδρύματος Ωνάση που εστιάζει στις ψηφιακές τεχνολογίες και την καλλιτεχνική δημιουργία στην 5η Λεωφόρο έως την εκκλησία του Αγίου Μάρκου και το New Museum στο Μπάουερι, από τα βιβλιοπωλεία McNally Jackson σε διάφορα σημεία της πόλης έως το Πανεπιστήμιο Columbia στο Χάρλεμ, μεταξύ άλλων, το “Archive of Desire” επιδιώκει να μαγέψει το κοινό της Νέας Υόρκης, φέρνοντας την ποίηση του Καβάφη στην καθημερινότητά τους.

Καθώς κορυφαίοι καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο επαναπροσεγγίζουν τους καβαφικούς στίχους, οι θεατές θα βιώσουν εκ νέου την ποίησή του, μέσα από ένα καλειδοσκόπιο που την καθιστά σύγχρονη, πολιτική, αισθησιακή και εμβριθή. Το φεστιβάλ φέρνει στο προσκήνιο τον ποιητικό λόγο του Καβάφη, την οικουμενικότητά του, την αιχμηρή κοινωνική του κριτική, τον λυρισμό και τον αισθησιασμό του, που αντιστέκεται πεισματικά στον χρόνο, για να επισημάνει ευρύτερα τον διαχρονικό ρόλο της ποίησης στην κοινωνία, αλλά και ως μια αχτίδα φωτός σε έναν κόσμο που βρίσκεται σε αναταραχή.

Το Archive of Desire” –ο τίτλος του οποίου προέρχεται από ένα νέο έργο της καταξιωμένης ποιήτριας Robin Coste Lewis, που γράφτηκε ειδικά για την περίσταση, με πηγή έμπνευσης την εμπειρία από την επαφή της με το αρχείο Καβάφη στην Αθήνα– προάγει την αποστολή του Ιδρύματος Ωνάση το οποίο, με την απόκτηση, την ψηφιοποίηση, τη μετάφραση και τη δημοσίευση της εκτενούς ψηφιακής συλλογής του Αρχείου Καβάφη, αποσκοπεί να κάνει πιο προσιτό το τόσο ζωντανό και ξεχωριστό έργο του ποιητή.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες δράσεις του φεστιβάλ είναι μια νέα εικαστική εγκατάσταση στην πρόσοψη του National Sawdust από τους Nick Cave & Bob Faust (“Lit σε δημόσια θέα από τις 29 Απριλίου), μια βραδιά δημιουργικής συνέργειας ανάμεσα σε διάφορα καλλιτεχνικά ιδιώματα με την ποιήτρια Robin Coste Lewis, την εικαστικό Julie Mehretu, τον συνθέτη Vijay Iyer, τον τσελίστα Jeffrey Zeigler και τη σκηνοθέτρια Charlotte Brathwaite (“Archive of Desire”, 3 και 4 Μαΐου), καθώς και ένα “visual rave” από την Juliana Huxtable (“Ionic, 6 Μαΐου). Οι Death of Classical διοργανώνουν μια συναυλία με αναθέσεις νέων μουσικών έργων ή νέων ενορχηστρώσεων από τη Laurie Anderson, τη Helga Davis & τον Πέτρο Κλαμπάνη, τον Nico Muhly (σε ενορχήστρωση του Nathan Thatcher), τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, την Paola Prestini και τον Rufus Wainwright (σε ενορχήστρωση της Missy Mazzoli), με ερμηνείες από την Andersonτην Davisτον Κλαμπάνη, τον Wainwright και την Brooklyn Youth Chorus σε διεύθυνση της Dianne Berkun Menakerτους The Knights και τη σοπράνο Ελένη Καλένος (“Waiting for the Barbarians”, 2 Μαΐου). Από το υπόλοιπο πρόγραμμα, ξεχωρίζουν επίσης μια περφόρμανς στην οποία το κοινό θα διαβάζει από κοινού τα χειροποίητα καλλιτεχνικά βιβλία που έχει ετοιμάσει η Sister Sylvester, με ζωντανή μουσική επένδυση από τη Nadah El Shazly (“Constantinopoliad, 28 & 29 Απριλίου)· εικαστικές δημιουργίες που περιλαμβάνουν από την επαναπροσέγγιση ενός καβαφικού ποιήματος από τον Ali Santana ως μια εμβυθιστική, πειραματική, χιπ χοπ εμπειρία (“Through the Walls”, “Walls”, 28 Απριλίου-6 Μαΐου) έως ένα βίντεο έργο και πρότζεκτ καλλιτεχνικής έρευνας των Matthew Niederhauser & Marc Da Costa ((“Through the Walls”, “Ekphrasis”, 28 Απριλίου-6 Μαΐου)· ένας πεντάωρος μαραθώνιος αναγνώσεων του καβαφικού έργου (“of the neighborhood that I behold: ένας Μαραθώνιος Καβάφη, 30 Απριλίου) και ένα διεθνές ακαδημαϊκό συμπόσιο συνδυασμένο με μουσική εξερεύνηση και ποιητική έκφραση, με τη επιμέλειαδύο κορυφαίων μελετητών του Καβάφη, του Στάθη Γουργουρή και της Karen Emmerich, με τη συνεισφορά των Ορφέα ΑπέργηΓιάννη ΔούκαΦοίβης ΓιαννίσηΚατερίνας ΗλιοπούλουHaytham alWardaniIman MersalJanlori GoldmanRobin Coste LewisBrenda ShaughnessySusan BernofskyBrent EdwardsΣοφίας Αβραμίδου, Marcos Balter, Zosha di CastriΣτέλιου ΔήμουΔημήτρη ΜητρόπουλουΛένας Πλάτωνος και Γεώργιου Πονηρίδη, καθώς επίσης με ζωντανές ερμηνείες από το National Sawdust Ensemble υπό τη μουσική διεύθυνση του Jeffrey Zeigler αλλά και τους Έλληνες προσκεκλημένους μουσικούς Γιάννη Παλαμίδα (φωνή) και Στέργιο Τσιρλιάγκο (synths) (Days of 2023, 1 Μαΐου).

Μια σειρά οπτικών ποιημάτων με γενικό τίτλο Visual Cavafy θα παρουσιαστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ, καθώς και σε μια δημόσια προβολή στο New Museum (“Visual Cavafy”, 4 Μαΐου). Αυτές οι ταινίες –που δημιουργήθηκαν τόσο στη Νέα Υόρκη, σε σύλληψη και παραγωγή της Elena Park και της Lumahai Productions, όσο και στην Ελλάδα από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση– περιλαμβάνουν δημιουργίες της Εύης Καλογηροπούλου («Αλεξάνδρεια»), της Elena Park ((«Μακρυά», «Θάλασσα του Πρωιού», στα οποία διαβάζει η Julianne Moore, «Ιθάκη», «Περιμένοντας τους Βαρβάρους, με περφόρμανς του Taylor Mac, «Τα βήματα» με τη συμμετοχή των Carl Hancock RuxDaniel Bernard RoumainBora Yoon, Jeffrey Zeigler), του Χρήστου Σαρρή («Τα Τείχη») σε συνεργασία με κρατούμενους στη φυλακή της Νιγρίτας και νέα μουσική σύνθεση από τη των Laura Jane Grace, και των Jad Abumrad και Mac Premo («Φωνές» με ανάγνωση από τη Laurie Anderson).