Φίλιππος Παπαδημητρίου: «Έλεος, όχι άλλη αγάπη» – Μια αναδρομή στην αθωότητα και την ιστορία

Στην εκπομπή του Γιώργου Καρβουνιάρη στο Ράδιο Γάμμα 94FM φιλοξενήθηκε ο συγγραφέας Φίλιππος Παπαδημητρίου, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου με τον ιδιαίτερο τίτλο «Έλεος, όχι άλλη αγάπη». Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο συγγραφέας πρόσφερε μια νοσταλγική και ταυτόχρονα εύθυμη ματιά στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, εξηγώντας ότι το έργο του αποτελεί μια συλλογή εθυμογραφημάτων που βασίζονται σε πραγματικές ιστορίες μιας ολόκληρης εικοσαετίας, από τον Μάρτιο του 1963 έως τον Φεβρουάριο του 1983. Τα 30 κείμενα του βιβλίου καλύπτουν ακριβώς 240 μήνες, κατά τους οποίους τα προσωπικά βιώματα «κουμπώνουν» οργανικά πάνω σε εμβληματικά κοινωνικά, πολιτικά και επιστημονικά γεγονότα, όπως η πρώτη προσελήνωση το 1969, η περίοδος της δικτατορίας, η μεταπολίτευση και η άνοδος της «αλλαγής» στις αρχές της δεκαετίας του ’80.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έκδοσης, όπως αναδείχθηκε στον αέρα του Ράδιο Γάμμα 94FM, είναι η οπτική γωνία από την οποία περιγράφονται τα γεγονότα. Ο κ. Παπαδημητρίου τόνισε ότι οι ιστορίες αντικατοπτρίζουν το βλέμμα ενός παιδιού, που στη συνέχεια γίνεται έφηβος και νεαρός ενήλικας, διατηρώντας μια αθωότητα και μια αντικειμενικότητα που σπανίζει. Τα κείμενα αποφεύγουν συνειδητά τις σαφείς ιδεολογικές ή πολιτικές αναφορές, προσπαθώντας να μην «κλείνουν το μάτι» σε καμία παράταξη, αλλά να αναδεικνύουν την καθημερινότητα και το ήθος της εποχής μέσα από ένα εύθυμο πρίσμα. Το βιβλίο απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό, από εκείνους που γεννήθηκαν μετά το 1950 και έχουν δικά τους βιώματα από την περίοδο, μέχρι τους νεότερους που θέλουν να γνωρίσουν την ιστορία της χώρας μέσα από μια πιο ανθρώπινη και λιγότερο διδακτική προσέγγιση.

Η δομή του έργου επιτρέπει στον αναγνώστη μεγάλη ελευθερία, καθώς τα διηγήματα μπορούν να διαβαστούν εντελώς αυτόνομα, ξεκινώντας από οποιαδήποτε σελίδα, ή ως ένα χαλαρό μυθιστόρημα με εσωτερική συνοχή. Οι πολυάριθμες υποσημειώσεις στο κάτω μέρος των σελίδων λειτουργούν ως συνδετικοί κρίκοι, παραπέμποντας συχνά από το ένα κείμενο στο άλλο και ενισχύοντας την αίσθηση ενός ενιαίου αφηγηματικού κόσμου. Στη συζήτηση υπογραμμίστηκε η ανάγκη για τέτοιου είδους αναγνώσματα στην τρέχουσα συγκυρία, καθώς το χιούμορ και η αναδρομή σε μια εποχή που φαντάζει πιο αθώα, λειτουργούν ως αντίδοτο στη σκοτεινή καθημερινότητα. Η παρουσίαση του βιβλίου στην Πάτρα πλαισιώνεται από αξιόλογους ομιλητές, όπως οι δημοσιογράφοι Μαρία Ορφανού και Παναγιώτης Γρηγόπουλος και ο εκπαιδευτικός Μάκης Κουλούρης, υπό τον συντονισμό του Αχιλλέα Παπαδιονυσίου, επισφραγίζοντας τη στενή σχέση του συγγραφέα με την πόλη και τους ανθρώπους της.