Ρεπορτάζ: Ευτυχία Λαμπροπούλου
1890–2025: 135 Χρόνια «Αιώνιο Θέατρο Σκιών» στην Πάτρα
Από το πρώτο έργο του Μίμαρου έως σήμερα
135 χρόνια ζωής συμπληρώνει φέτος το «Αιώνιο Θέατρο Σκιών», από το πρώτο έργο του Μίμαρου, του Πατρινού δημιουργού που θεμελίωσε την τέχνη του ελληνικού Καραγκιόζη.
Η σπουδαία αυτή επέτειος τιμήθηκε στην Πάτρα με μια ξεχωριστή εκδήλωση αφιερωμένη στον ήρωα του λαϊκού θεάτρου και στη διαχρονική του πορεία μέσα στον χρόνο.
Την αναβίωση του πρώτου έργου παρουσίασε με εξαιρετικό τρόπο ο γνωστός καραγκιοζοπαίχτης Κώστας Μακρής μαζί με την οικογένειά του, προσφέροντας στο κοινό μια αυθεντική εμπειρία θεάτρου σκιών.
Την παράσταση πλαισίωσε μουσικά η «Ορχήστρα του Καραγκιόζη», προσδίδοντας ιδιαίτερο χρώμα και ζωντάνια στη βραδιά.
Στην εκδήλωση συμμετείχε η Χορευτική Ομάδα «Οι Αετοί του Μοριά» του Πολιτιστικού Συλλόγου Μύλων (Μπεγουλάκι), υπό την καθοδήγηση των χοροδιδασκάλων Κωνσταντίνας Ζάγκλα και Θάνου Νικολακόπουλου, οι οποίοι απέδωσαν με μοναδικό τρόπο παραδοσιακούς χορούς υπό τους ήχους της εξαιρετικής ορχήστρας.
Η συγκίνηση ήταν διάχυτη από την έναρξη, όταν άναψε «το πρώτο κερί στον μπερντέ», συμβολίζοντας τη συνέχεια μιας παράδοσης που παραμένει ζωντανή.
Το φως των κεριών και το θερμό χειροκρότημα του κοινού έδιωξαν το «μαύρο πέπλο» που για λίγο σκέπασε τον Καραγκιόζη, αναδεικνύοντας τη ζωντάνια και τη διαχρονικότητά του.
Ιδιαίτερη στιγμή της βραδιάς αποτέλεσε η συμμετοχή της Μικτή Χορωδία ”Coro Avanti” του Ερασιτεχνικού Μουσικού Ομίλου “Ορφεύς” Πατρών, διεύθυνση Χορωδίας η μαέστρος Λίνα Γερονίκου, ακορντεόν η Κατερίνα Φιλλιπάτου, που έντυσαν μουσικά την εκδήλωση, προσδίδοντας συγκίνηση και καλλιτεχνική αρμονία στο αφιέρωμα.
Όλοι οι συμμετέχοντες ανανέωσαν το ραντεβού τους για τα επόμενα χρόνια, με την ευχή ο αγαπημένος Καραγκιόζης να συνεχίσει να εξελίσσεται μαζί με τις νέες γενιές γιατί, όπως λέει κι ο ίδιος, «φοβέρα καμιά δεν τον σκιάζει».
Και μπορεί το απόγευμα του Σαββάτου να είχε πέσει λίγη βροχή πάνω στην πόλη και στα Υψηλά Αλώνια να μύριζε φθινόπωρο. Κι όμως το Ηλιακό Ρολόι είχε γεμίσει κόσμο. Μικροί και μεγάλοι, οικογένειες με παιδιά, ηλικιωμένοι που κρατούσαν ένα καρεκλάκι από το σπίτι, νέοι με κινητά στο χέρι και μάτια γεμάτα περιέργεια. Όλοι ήρθαν για να δουν κάτι που είχαν μόνο ακούσει. Την αναβίωση μιας παράστασης που γράφτηκε στην ιστορία της Πάτρας πριν από περισσότερο από έναν αιώνα.
Όταν άναψε το φως πίσω από τον μπερντέ, η σιωπή έγινε βαθιά. Ένας μικρός αναστεναγμός του κοινού, κι ύστερα ακούστηκε η γνώριμη φωνή του Καραγκιόζη. Εκείνο το τραβηγμένο “ωωω” που φέρνει γέλιο, νοσταλγία και μια αίσθηση πως τίποτα δεν έχει χαθεί. Τα παιδιά γέλασαν δυνατά. Οι μεγάλοι χαμογέλασαν με εκείνον τον τρόπο που χαμογελάς όταν αναγνωρίζεις κάτι δικό σου.
Η παράσταση έφερε ξανά μπροστά τους τον Μίμαρο, τον άνθρωπο που έκανε τον Καραγκιόζη Έλληνα και τον έδεσε με την ψυχή της Πάτρας. Οι φιγούρες, τα χρώματα, η μουσική, όλα έμοιαζαν γνώριμα και καινούρια μαζί. Η φωνή του καραγκιοζοπαίχτη Κώστα Μακρή έσπαγε τη νύχτα, άλλοτε με χιούμορ, άλλοτε με συγκίνηση. Πίσω από το λευκό πανί δεν υπήρχε τίποτα το απλό. Ήταν μια μάχη με τον χρόνο, με τη μνήμη, με τη φθορά.
Κάποια στιγμή μια μικρή ψιχάλα άρχισε να πέφτει. Κι όμως κανείς δεν σηκώθηκε να φύγει. Ο κόσμος έμεινε στις θέσεις του, κάποιοι άνοιξαν ομπρέλες, άλλοι κουλουριάστηκαν μέσα στα μπουφάν. Η παράσταση συνεχίστηκε, τα σύννεφα εξαφανίστηκαν και ουρανός καθάρισε. Ο Καραγκιόζης μιλούσε με τον Χατζηαβάτη, γελούσε, ονειρευόταν, σατίριζε την εξουσία και τη ζωή. Η σκιά του φώτιζε τον τοίχο και πίσω της έτρεχαν οι φωνές των παιδιών.
Όταν τελείωσε, ο ήχος του χειροκροτήματος ακούστηκε δυνατός, μακρύς…. Οι συντελεστές βγήκαν μπροστά και υποκλίθηκαν. Κάποιοι θεατές τους πλησίασαν για να πουν ένα ευχαριστώ. Μια γυναίκα με δάκρυα στα μάτια είπε ότι θυμήθηκε τον πατέρα της, που έπαιζε Καραγκιόζη στο χωριό. Ένας νεαρός κρατούσε αγκαλιά το παιδί του και του έλεγε να θυμάται αυτή τη βραδιά.
Η Πάτρα έχει μια σπάνια σχέση με το Θέατρο Σκιών. Δεν είναι μόνο πολιτισμός. Είναι κάτι πιο προσωπικό, σχεδόν οικογενειακό. Ο Καραγκιόζης μεγάλωσε μέσα στα στενά της, στις αυλές, στις λαϊκές γειτονιές. Εκεί που οι άνθρωποι μοιράζονταν το λίγο φως και το πολύ χιούμορ. Εκεί που η φτώχεια δεν σήμαινε σιωπή αλλά φωνή.
Η βραδιά αυτή απέδειξε ότι το παλιό δεν είναι βαρίδι. Μπορεί να γίνει γέφυρα, αρκεί να το αγαπήσεις όπως είναι, χωρίς να το κάνεις φολκλόρ. Ο κόσμος έφυγε αργά. Κάποιοι έμειναν λίγο ακόμη κοιτάζοντας το πανί που άδειασε. Εκεί πάνω πριν από λίγα λεπτά ζούσε ένας ολόκληρος κόσμος.
Το φως έσβησε, το πλήθος διαλύθηκε, μα κάτι έμεινε να αιωρείται. Ίσως μια υπόσχεση ότι ο Καραγκιόζης δεν θα μείνει στο χθες. Ότι θα συνεχίσει να μιλάει, να γελάει και να θυμίζει πως η ψυχή του τόπου αυτού δεν χάνεται ποτέ.
,Χορηγός επικοινωνίας: Πατρινόραμα
