Στους γονείς οφείλομεν το «ζην», στους δε διδασκάλους το «ευ ζην», είπε κάποτε ο Μέγας Αλέξανδρος. Η Θεσσαλονίκη λοιπόν, έχει στην καρδιά της έναν εξαιρετικό ακαδημαϊκό δάσκαλο και λέω καρδιά της διότι είναι ιδιαίτερα αγαπητός τόσο στους φοιτητές του όσο και στους συναδέλφους του. Ο κύριος Παπαϊωάννου πρύτανης του ΑΠΘ με ένα πλούσιο ακαδημαϊκό έργο πίσω του και ένα μεγάλο όραμα μπροστά του μίλησε για όλα όσα μας αφορούν και μας προβληματίζουν.
Συνέντευξη στη Βίκυ Μπαϊρακτάρη
- Είστε στο μέσον περίπου της θητείας σας. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει στον ακαδημαϊκό χώρο και ποιοi είναι οι επόμενοι στόχοι και το όραμά σας για αυτόν;
Από την αρχή της ανάληψης των καθηκόντων μας στη διοίκηση του Αριστοτελείου θέσαμε ως προτεραιότητα την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αντιμετώπιση της παραβατικότητας μέσα στο campus. Εργαζόμαστε συστηματικά για ένα Πανεπιστήμιο ασφαλές για όλη την ακαδημαϊκή κοινότητα, ανοιχτό στην κοινωνία και τους πολίτες, σύγχρονο και εξωστρεφές. Αυτό, άλλωστε, είναι και το όραμά μας. Διαρκής μέριμνά μας είναι η εδραίωση του Αριστοτελείου σε ακόμη πιο υψηλές θέσεις στο διεθνές ακαδημαϊκό στερέωμα και η ακόμη μεγαλύτερη διάχυση των ερευνητικών αποτελεσμάτων που παράγονται στα εργαστήρια του στην κοινωνία. Για έναν ακαδημαϊκό δάσκαλο, η διδασκαλία και η έρευνα ασκούν διαρκή γοητεία. Επιπλέον, η αναγνώριση του έργου των ανθρώπων του Πανεπιστημίου μας, της εξαίρετης δουλειάς που κάνουν οι επιστήμονες και οι ερευνητές/ερευνήτριες μας, καθώς και η ανταπόδοση του έργου αυτού στην κοινωνία συνιστούν τη μεγαλύτερη γοητεία και συνάμα τη μεγαλύτερη πρόκληση.
• Τι σημαίνει για εσάς η πανδημία και πως έχει επιδράσει στη ζωή σας;
Η πανδημία επέφερε πρωτόγνωρες αλλαγές στη ζωή και την καθημερινότητα όλων μας, ανατρέποντας δεδομένα χρόνων. Κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε νέες συνθήκες, όπως να εργαστούμε από απόσταση και να διδάξουμε μέσω διαδικτύου, ενώ η κοινωνική αποστασιοποίηση και η παραμονή στο σπίτι αποτέλεσαν μέτρα απαραίτητα για την προστασία της δημόσιας υγείας. Παράλληλα, η πανδημία λειτούργησε και ως πρόκληση
για κάθε επιστήμονα. Το Πανεπιστήμιό μας δεν σταμάτησε ούτε στιγμή να βρίσκεται στην αιχμή της έρευνας. Διαφορετικές επιστημονικές ομάδες με διαφορετικές επιστημονικές προσεγγίσεις ένωσαν τις δυνάμεις τους και εργάστηκαν από κοινού σε μελέτες για τον κορονοϊό, με τα αποτελέσματά τους να αποδίδονται προς όφελος της κοινωνίας.
• Είστε επικεφαλής της ομάδας που διενεργεί τις μετρήσεις των λυμάτων. Ποια είναι η εικόνα που έχετε σήμερα, σας επιτρέπει αυτή η εικόνα να είστε αισιόδοξος.
Κάποιες πρόσφατες μετρήσεις για την έρευνα που διεξάγει η Ομάδα Επιδημιολογίας Λυμάτων του Πανεπιστημίου μας με την ΕΥΑΘ, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου του ΕΟΔΥ, επιβεβαιώνουν τη συνέχιση της τάσης αποκλιμάκωσης στη συγκέντρωση του ιικού φορτίου του SARS-CoV-2 στα αστικά απόβλητα της Θεσσαλονίκης. Η αποκλιμάκωση παραμένει αργή, πλην όμως σε βάθος ημερών είναι σαφής και η μείωση του ιικού φορτίου σωρευτικά σημαντική. Όντας φύσει αισιόδοξος, πιστεύω ότι ακολουθώντας τα υγειονομικά μέτρα, όπως διαμορφώνονται σε κάθε φάση από τις αρμόδιες αρχές, θα βγούμε νικητές από τη δύσκολη αυτή κατάσταση που μας ταλαιπωρεί δυο χρόνια τώρα.
• Με αφορμή το ντοκιμαντέρ για τα 30 χρόνια πατριαρχίας επισκεφθήκατε κατόπιν πρόσκλησης του Παναγιωτάτου κ.κ. Βαρθολομαίου το Φανάρι. Μιλήστε μας για αυτή τη συνάντηση κύριε Πρύτανη.
Με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ που αναφέρατε, είχα την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να επισκεφθώ μαζί με συναδέλφους το κέντρο της
Ορθοδοξίας, το Φανάρι, και να συναντήσω τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη. Στο πλαίσιο της συνάντησής μας, παραδώσαμε επίσημα στον κ. Βαρθολομαίο τα πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου που είχε πραγματοποιήσει το Πανεπιστήμιό μας για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο το 2018. Κατά τη συζήτησή μας, ενημερώσαμε τον κ. Βαρθολομαίο για τις ποικίλες δράσεις τόσο της Θεολογικής Σχολής όσο και του Αριστοτελείου εν γένει,
για τον εξωστρεφή χαρακτήρα του Πανεπιστημίου μας και την προσφορά του στην κοινωνία. Ο κ. Βαρθολομαίος, μάλιστα, στάθηκε ιδιαίτερα στην
πολλαπλή στήριξη του Αριστοτελείου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνιστά πνευματική προσωπικότητα παγκόσμιας εμβέλειας. Ένας χαρισματικός εκκλησιαστικός ηγέτης, ο οποίος με την ευρύτητα του πνεύματός του, γοητεύει τους συνομιλητές του.
- Σε σχετικό υπόμνημα τον περασμένο Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ προς τον Πρωθυπουργό παρουσιάσατε μια καινοτόμα εφαρμογή το «panic button», η οποία στόχο έχει την εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας στο χώρο του πανεπιστημίου. Εξηγήστε μας λοιπόν πως ακριβώς λειτουργεί αυτή.
Το «Panic Button» της υπηρεσίας «Campus Safety» αναπτύχθηκε από το Κέντρο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του ΑΠΘ και εξασφαλίζει άμεση συνδρομή βοήθειας στα μέλη της Πανεπιστημιακής μας Κοινότητας σε κάθε περίπτωση επείγουσας ανάγκης. Οποιοδήποτε μέλος του Αριστοτελείου κινείται στο campus και αναγνωρίζει κάποια απειλή ασφάλειας ή κίνδυνο για την υγεία του μπορεί να χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη εφαρμογή από το κινητό του τηλέφωνο και θα υπάρχει άμεση κινητοποίηση της υπηρεσίας ασφάλειας του ΑΠΘ για την αντιμετώπιση του περιστατικού.
• Χρέος του πανεπιστημίου να παρέχει άσυλο στις ιδέες και όχι στους κακοποιούς. Τι απαντάτε λοιπόν σε όσους διαφωνούν με την αστυνόμευση μέσα σε αυτό;
Η αντιμετώπιση της παραβατικότητας του κοινού ποινικού δικαίου στα Πανεπιστήμια συνιστά μία διαρκή μάχη που δεν κερδίζεται με διαπιστώσεις και διακηρύξεις, αλλά με σχέδιο, διαρκή εγρήγορση και συνεργασία με τις δημόσιες αρχές. Η αποκατάσταση του πανεπιστημιακού ασύλου στην πραγματική του έννοια, αυτή της προστασίας της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της απρόσκοπτης διακίνησης των ιδεών, μέσα από τη με νόμο κατάργηση της δυνατότητας να καταφεύγουν στο Πανεπιστήμιο όσοι παρανομούν, συνέβαλε στην εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας στο campus και την αναγέννηση της πανεπιστημιακής ζωής.
• Ποιες οι εξελίξεις αναφορικά με τα ερευνητικά προγράμματα στο ΑΠΘ;
Προσανατολισμένο στο μέλλον και τις απαιτήσεις του αύριο, το Πανεπιστήμιό μας αποτελεί κυψέλη παραγωγής έρευνας και νέας γνώσης με στόχο την προαγωγή της επιστήμης αλλά και την αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνικών προκλήσεων. Οι επιστήμονες και οι ερευνητές/ερευνήτριες μας εργάζονται συστηματικά, με τα αποτελέσματα της δουλειάς τους να καθίστανται σημείο αναφοράς για την επιστημονική κοινότητα εντός και εκτός Ελλάδας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του ΑΠΘ, κατά την τελευταία πενταετία (2016-2020) υλοποιήσαμε και διαχειριστήκαμε περίπου 6.000 ενεργά ερευνητικά έργα. Η συμμετοχή των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας του ΑΠΘ σε μεγάλα ερευνητικά προγράμματα είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ως Πρυτανικές Αρχές στηρίζουμε τα μέλη του Πανεπιστημίου μας στις έρευνές τους και καλλιεργούμε τις συνθήκες εκείνες για την προσέλκυση προγραμμάτων τα οποία αναδεικνύουν έτι περαιτέρω τη δουλειά που γίνεται στο Αριστοτέλειο.
• Ποιος ο ρόλος του ακαδημαϊκού δασκάλου στη σημερινή εποχή;
Εκτός από τη διδασκαλία, τη μετάδοση γνώσης στους/στις φοιτητές/ φοιτήτριες, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό για έναν ακαδημαϊκό δάσκαλο
να τους/τις εμφυσήσει την αγάπη για διαρκή μάθηση και έρευνα. Ακόμη, να εμπνέει και να ανοίγει νέους ορίζοντες σκέψης στους/στις φοιτητές/
φοιτήτριες. Επιπλέον, στην εποχή του brain drain είναι χρέος όλων ημών που υπηρετούμε το ελληνικό Πανεπιστήμιο να προσφέρουμε στους νέους και τις νέες τα εφόδια και να καλλιεργήσουμε τις συνθήκες εκείνες, ώστε να παραμείνουν στη χώρα μας, να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους και να δημιουργήσουν εδώ.
• Κλείνοντας τη συνέντευξη ποιο το μήνυμα σας στους νέους;
Ως ακαδημαϊκός δάσκαλος και ως πατέρας, η προτροπή μου προς τους νέους ανθρώπους είναι να μη σταματούν να κυνηγούν τα όνειρά τους. Να θέτουν όλο και υψηλότερους στόχους, με σκοπό τη διαρκή αυτοβελτίωση, και να εργάζονται για την πραγματοποίησή τους