Η Σταυρούλα Βενιέρη συγγραφέας – λογοτέχνης και Υπ. Δημ. Σχέσεων των εκδόεσεων «Κούρος», ανήκει σε εκείνους που αναζητούν μέσα από τη γραφή όχι μόνο την ομορφιά, αλλά και την ουσία. Μια συγγραφική διαδρομή γεμάτη διακρίσεις, παιδικά βιβλία, παραμύθια, ποιήματα, συνεργασίες και κυρίως ανθρώπινες στιγμές, που δεν μετριούνται πάντα με βραβεία, αλλά με ένα παιδικό χαμόγελο, μια αγκαλιά, μια κουβέντα ενός γονιού.
Σε μια ουσιαστική και βαθιά ανθρώπινη συζήτηση με τη δημοσιογράφο Ευτυχία Λαμπροπούλου, για το περιοδικό «πατρινόραμα hellenic», η Σταυρούλα Βενιέρη αφήνει για λίγο στην άκρη τους τίτλους και τις διακρίσεις και μιλά για τον άνθρωπο πίσω από τη συγγραφέα. Για τις στιγμές συγκίνησης, την ευθύνη που φέρνει μια βράβευση, τη δύναμη της παιδικής ψυχής, τη μουσική που έδωσε φτερά στα λόγια της, αλλά και για τους νέους δημιουργούς που εμπιστεύονται στις Εκδόσεις “ΚΟΥΡΟΣ” τα όνειρά τους.
Και κάπου ανάμεσα στις ερωτήσεις και τις απαντήσεις, ξεχωρίζει μια φράση που μοιάζει να συμπυκνώνει ολόκληρη τη διαδρομή της, «Με την καρδιά στραμμένη στο φως». Γιατί τελικά αυτό φαίνεται να είναι και το βαθύτερο αποτύπωμα της γραφής της, να παίρνει όσα φοβίζουν, όσα συγκινούν, όσα πονάνε και να τα μετατρέπει σε μια ιστορία που αφήνει χώρο στην ελπίδα και στο φως, διώχνοντας τα σκοτάδια με την πένα της.
Κυρία Βενιέρη, έχετε τιμηθεί επανειλημμένα, τόσο στο παρελθόν όσο και πρόσφατα, από σπουδαίους φορείς όπως ο Όμιλος για την UNESCO. Όταν σβήνουν τα φώτα μιας τελετής βράβευσης και μένετε μόνη με το βραβείο στο χέρι, ποιο είναι το πρώτο συναίσθημα που πλημμυρίζει την ψυχή σας; Είναι δικαίωση, ευθύνη, ή μια βαθιά ανάγκη να επιστρέψετε αμέσως στο λευκό χαρτί;
Πριν απαντήσω, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά, κυρία Λαμπροπούλου, για την όμορφη αυτή συνέντευξη και για τις τόσο ουσιαστικές, προσεγμένες και ανθρώπινες ερωτήσεις σας. Είναι πραγματικά ξεχωριστό να συνομιλώ με έναν άνθρωπο που δεν στέκεται μόνο στο έργο, αλλά αναζητά και τον άνθρωπο, τα συναισθήματα και τις αλήθειες που υπάρχουν πίσω από αυτό.
Κάθε βράβευση είναι για μένα μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή. Υπάρχει χαρά, συγκίνηση και βαθιά ευγνωμοσύνη, γιατί νιώθεις ότι κάποιος αναγνωρίζει ένα κομμάτι της ψυχής σου.
Όταν όμως σβήνουν τα φώτα, αυτό που αισθάνομαι περισσότερο είναι η ευθύνη. Κάθε διάκριση δεν είναι ένας σταθμός όπου σταματάς, αλλά μια υπενθύμιση ότι πρέπει να συνεχίσεις με την ίδια αλήθεια και ακόμη μεγαλύτερο σεβασμό απέναντι στον αναγνώστη.
Και τελικά επιστρέφω πάντα εκεί όπου ξεκίνησαν όλα: στο λευκό χαρτί. Στην ανάγκη να δημιουργήσω ξανά, να πω ακόμη μία ιστορία και να προσφέρω ακόμη ένα μικρό φως.
Κοιτάζοντας τις παλαιότερες διακρίσεις σας σε σύγκριση με τις πιο πρόσφατες, ποιο κομμάτι του εαυτού σας νιώθετε ότι έχει αλλάξει; Αν μπορούσατε να ψιθυρίσετε κάτι στην «πρωτοβραβευμένη» Σταυρούλα του παρελθόντος, έχοντας πλέον τη σημερινή σας ωριμότητα, τι θα της λέγατε;
Σήμερα βλέπω τα πράγματα με περισσότερη ηρεμία. Στα πρώτα χρόνια υπήρχε μεγαλύτερη αγωνία και ίσως η ανάγκη να αποδείξω στον εαυτό μου ότι μπορώ να σταθώ σε αυτόν τον χώρο.
Με τα χρόνια κατάλαβα ότι η συγγραφή δεν είναι διαδρομή σύγκρισης με τους άλλους. Είναι ένα βαθιά προσωπικό ταξίδι.
Αν μπορούσα να συναντήσω εκείνη τη Σταυρούλα, θα της έλεγα: «Μην φοβάσαι τόσο. Μην βιάζεσαι να αποδείξεις τίποτα. Κράτησε την ευαισθησία σου, γιατί αυτή θα γίνει η δύναμή σου. Και να θυμάσαι ότι οι μεγαλύτερες χαρές δεν θα έρθουν πάντα από τα βραβεία, αλλά από ένα παιδικό χαμόγελο ή από έναν αναγνώστη που θα σου πει πως το βιβλίο σου τον άγγιξε».
Τα βραβεία αναγνωρίζουν την αξία ενός έργου, αλλά η πραγματική καταξίωση κρύβεται στα μάτια των αναγνωστών. Υπάρχει κάποιος έπαινος ή μια αυθόρμητη αντίδραση από ένα παιδί ή έναν γονιό που να «ζυγίζει» μέσα στην καρδιά σας περισσότερο από οποιοδήποτε επίσημο χρυσό μετάλλιο;
Ναι, και μάλιστα πολλές φορές. Υπάρχουν στιγμές που δεν συνοδεύονται από χειροκροτήματα ή μετάλλια, αλλά μένουν πολύ πιο βαθιά μέσα σου. Ένα παιδί που σε αγκαλιάζει, ένα άλλο που σου λέει «θέλω να το ξαναδιαβάσω», ένας γονιός που σου εκμυστηρεύεται ότι μέσα από μια ιστορία το παιδί του μίλησε για κάτι που μέχρι τότε φοβόταν να εκφράσει.
Για μένα αυτή είναι η μεγαλύτερη καταξίωση. Όταν ένα παιδί αναγνωρίζει τον εαυτό του μέσα σε μια ιστορία και νιώθει λιγότερο μόνο. Ένα μετάλλιο το κρατάς στο χέρι. Μια τέτοια στιγμή, όμως, την κρατάς στην καρδιά σου για πάντα.
Ξεκινήσατε το ταξίδι σας με εμβληματικά παιδικά έργα, όπως «Τα Δικαιώματα του Παιδιού». Πόσο δύσκολο αλλά και πόσο λυτρωτικό είναι για εσάς να αγγίζετε τόσο ευαίσθητες χορδές της παιδικής ψυχής, μετατρέποντας δύσκολες κοινωνικές αλήθειες σε τρυφερά παραμύθια;
Πιστεύω βαθιά ότι τα παιδιά μπορούν να καταλάβουν πολύ περισσότερα από όσα συχνά νομίζουμε. Το θέμα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα τους μιλήσουμε.
Όταν γράφω για δύσκολα κοινωνικά θέματα, προσπαθώ να βλέπω τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός παιδιού. Αναρωτιέμαι τι θα το φόβιζε, τι θα το ανακούφιζε και τι θα του έδινε κουράγιο.
Δεν θέλω ποτέ ένα παιδί να κλείσει ένα βιβλίο μου με φόβο. Θέλω να το κλείσει με ελπίδα. Να νιώθει ότι ο κόσμος μπορεί να γίνει καλύτερος μέσα από την καλοσύνη, την αποδοχή, τον σεβασμό και τη συνεργασία. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η λύτρωση: όταν μια δύσκολη πραγματικότητα μετατρέπεται μέσα από μια ιστορία σε φως.
Στα νεότερα βιβλία σας, όπως και στις πρόσφατες συμμετοχές σας σε συλλογικά έργα και ανθολογίες των εκδόσεων ΚΟΥΡΟΣ, όπως τα «Άνθη Λόγου και Ψυχής», παρατηρούμε μια ακόμη πιο βαθιά βουτιά στα ανθρώπινα συναισθήματα. Πώς εξελίσσεται η σχέση σας με τις λέξεις μέσα στα χρόνια; Νιώθετε ότι τώρα γράφετε με περισσότερη ελευθερία ή με μεγαλύτερο φόβο απέναντι στην αλήθεια;
Με τα χρόνια η σχέση μου με τις λέξεις έχει γίνει πιο ουσιαστική και πιο ειλικρινής. Στην αρχή αναζητάς πολλές φορές την όμορφη λέξη. Αργότερα αρχίζεις να αναζητάς την αληθινή λέξη.
Σήμερα δεν με ενδιαφέρει τόσο να εντυπωσιάσει μια φράση όσο να αγγίξει. Θέλω οι λέξεις μου να έχουν συναίσθημα χωρίς επιτήδευση και να μπορούν να σταθούν κοντά στον άνθρωπο.
Γράφω με περισσότερη ελευθερία, αλλά και με μεγαλύτερο σεβασμό απέναντι στην αλήθεια. Δεν τη φοβάμαι τόσο. Φοβάμαι περισσότερο μήπως δεν της φερθώ με την ευαισθησία που της αξίζει.
Πολλά από τα παραμύθια σας έχουν μελοποιηθεί και έχουν γίνει παιδικά τραγούδια. Πώς αισθάνεστε όταν βλέπετε τις λέξεις σας να αποκτούν «φτερά» μέσα από τη μουσική και να τραγουδιούνται από παιδικά χείλη; Ποιο δικό σας βιβλίο κρύβει μέσα του τον πιο προσωπικό σας χτύπο καρδιάς;
Όταν ένα κείμενό μου μελοποιείται, αισθάνομαι ότι αποκτά μια δεύτερη ζωή. Οι λέξεις παύουν να βρίσκονται μόνο πάνω στη σελίδα και αρχίζουν να ταξιδεύουν μέσα από τη μουσική.
Όταν τις ακούω να τραγουδιούνται από παιδικές φωνές, η συγκίνηση είναι μεγάλη. Τα παιδιά δίνουν στις λέξεις μια αγνότητα που τις κάνει να ακούγονται σχεδόν καινούργιες.
Όσο για το ποιο βιβλίο μου κρύβει τον πιο προσωπικό μου χτύπο, δυσκολεύομαι πραγματικά να ξεχωρίσω ένα. Κάθε βιβλίο κουβαλά κάτι δικό μου: μια ευαισθησία, μια αγωνία, μια πίστη, μια μικρή αλήθεια.
Ίσως τελικά ο προσωπικός μου χτύπος να βρίσκεται σε όλους αυτούς τους μικρούς ήρωες που προσπαθούν να γίνουν λίγο πιο δυνατοί και λίγο πιο φωτεινοί.
Σε αυτό το σημείο όμως, θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς, τον τραγουδιστή, τραγουδοποιό και μουσικοσυνθέτη, Θανάση Παπαβασιλείου, που πίστεψε σε μένα, μελοποίησε πολλά παιδικά μου ποιήματα, και έκανε τραγούδια και συνοδεύουν τα παραμύθια μου.
Ως Υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων των εκδόσεων ΚΟΥΡΟΣ, είστε η «γέφυρα» ανάμεσα στους δημιουργούς και το αναγνωστικό κοινό. Πόση συναισθηματική φόρτιση κρύβει αυτή η θέση, όταν καλείστε να αγκαλιάσετε τα όνειρα και τις αγωνίες νέων συγγραφέων που σας εμπιστεύονται το έργο της ζωής τους;
Ένα χειρόγραφο δεν είναι ποτέ απλώς μερικές σελίδες. Πίσω του υπάρχει ένας άνθρωπος, ένας κόπος, ένα όνειρο, μια αγωνία.
Όταν ένας δημιουργός μάς εμπιστεύεται το έργο του, αισθάνομαι ότι μας εμπιστεύεται ένα κομμάτι του εαυτού του. Και αυτό απαιτεί σεβασμό.
Για μένα αυτή η θέση δεν είναι απλώς ένας επαγγελματικός ρόλος. Έχει έντονο ανθρώπινο στοιχείο. Να ακούσεις, να ενθαρρύνεις, να στηρίξεις και να βοηθήσεις έναν δημιουργό να παρουσιάσει το έργο του όπως του αξίζει.
Και ίσως μία από τις πιο όμορφες στιγμές είναι όταν ένας νέος συγγραφέας κρατά για πρώτη φορά το βιβλίο του στα χέρια του. Εκεί καταλαβαίνεις ότι έχεις γίνει μέρος ενός πολύ προσωπικού ονείρου.
Καθώς προετοιμάζεστε για τη χρονιά που έρχεται, ποιο είναι το κυρίαρχο όραμα και το μεγάλο στοίχημα των εκδόσεων ΚΟΥΡΟΣ; Τι είδους «εκπλήξεις» και πνευματικά ταξίδια σχεδιάζετε να προσφέρετε στο κοινό, και πώς σκοπεύετε να κρατήσετε ζωντανή τη φλόγα της φιλαναγνωσίας σε μια εποχή που κυριαρχείται από τις οθόνες;
Το μεγάλο στοίχημα είναι να φέρνουμε το βιβλίο πιο κοντά στον άνθρωπο. Ζούμε σε μια εποχή γρήγορη, γεμάτη εικόνες και πληροφορία. Το βιβλίο όμως εξακολουθεί να προσφέρει κάτι πολύτιμο: χρόνο να σκεφτείς, να αισθανθείς, να φανταστείς.
Στις Εκδόσεις ΚΟΥΡΟΣ θέλουμε να συνεχίσουμε να επενδύουμε σε έργα που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν, σε νέες φωνές αλλά και σε καταξιωμένους δημιουργούς.
Παράλληλα, θέλουμε το βιβλίο να βγει από τα στενά όρια της σελίδας, μέσα από παρουσιάσεις, δράσεις, συνεργασίες και συναντήσεις με το κοινό.
Η φιλαναγνωσία δεν μπορεί να επιβληθεί. Μπορεί μόνο να εμπνευστεί. Και αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο στοίχημά μας.
Αν έπρεπε να δώσετε έναν συναισθηματικό τίτλο ή μια υπόσχεση για το επόμενο έτος, τόσο για τη δική σας συγγραφική πορεία όσο και για το εκδοτικό μέλλον του ΚΟΥΡΟΥ, ποιος θα ήταν αυτός; Με τι «αποσκευές» μπαίνετε στη νέα χρονιά;
Θα επέλεγα τον τίτλο: «Με την καρδιά στραμμένη στο φως».
Μπαίνω στη νέα χρονιά έχοντας στις αποσκευές μου εμπειρίες, συναντήσεις, συγκινήσεις, ανθρώπους που με εμπιστεύτηκαν και παιδιά που μου χάρισαν το χαμόγελό τους.
Κουβαλώ όμως και πολλά όνειρα. Θέλω να συνεχίσω να γράφω ιστορίες που θα λένε στα παιδιά ότι αξίζουν, ότι μπορούν, ότι η καλοσύνη είναι δύναμη και ότι η διαφορετικότητα κάνει τον κόσμο μας πιο πλούσιο.
Και για τις Εκδόσεις ΚΟΥΡΟΣ η υπόσχεση είναι να συνεχίσουμε να στεκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους του βιβλίου, με αγάπη, σεβασμό και πίστη στη δύναμη του λόγου.
Με αυτές τις αποσκευές θέλω να ξεκινώ κάθε νέο ταξίδι: με ευγνωμοσύνη για όσα έζησα, πίστη για όσα έρχονται και την καρδιά ανοιχτή.
Και κλείνοντας αυτή την όμορφη συνομιλία, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω ακόμη μία φορά, κυρία Λαμπροπούλου, από καρδιάς. Οι ερωτήσεις σας μου έδωσαν την ευκαιρία όχι μόνο να μιλήσω για τη συγγραφική και εκδοτική μου πορεία, αλλά και να επιστρέψω σε σκέψεις, συναισθήματα και στιγμές που έχουν σημαδέψει τη διαδρομή μου.
Σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για την ευαισθησία, την ευγένεια και τη δημοσιογραφική σας ματιά, που ξέρει να φωτίζει όχι μόνο το έργο, αλλά και τον άνθρωπο πίσω από αυτό. Ευγνώμων, κυρία Λαμπροπούλου, για αυτή την όμορφη συνάντηση λόγου και ψυχής.
Καθώς κρατώ αυτή τη συνομιλία στα χέρια μου, μένει η αίσθηση πως δεν ήταν μια ακόμη συνέντευξη για τη συγγραφή και το βιβλίο. Αλλά, μία συνάντηση με έναν άνθρωπο που εξακολουθεί να πιστεύει στη δύναμη της λέξης, στη δύναμη της ευαισθησίας και κυρίως στη δύναμη της ανθρώπινης επαφής.
Η Σταυρούλα Βενιέρη μίλησε για όλα εκείνα που συνεχίζουν να της δίνουν λόγο να γράφει. Πίσω όμως από κάθε απάντηση υπήρχε κάτι βαθύτερο, η ανάγκη να παραμένει ο άνθρωπος στο επίκεντρο. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, βρίσκεται η ουσία αυτής της συζήτησης. Σε μια εποχή που όλα κινούνται γρήγορα, η Σταυρούλα Βενιέρη επιλέγει να επιμένει στη δύναμη μιας λέξης που αγγίζει, μιας ιστορίας που παρηγορεί και ενός βιβλίου που μπορεί να κάνει ένα παιδί να νιώσει πως δεν είναι μόνο του. Την πίστη πως όσο υπάρχουν άνθρωποι που γράφουν με αλήθεια και που ακούν με ευαισθησία, το φως θα βρίσκει πάντα έναν τρόπο να περνά μέσα από τις σελίδες και να φτάνει στην καρδιά.