Γιώργος Κλεφτογιώργος «Στο ξεκίνημά μου κολύμπησα σαν έμπειρος κολυμβητής»

Ο Γιώργος Κλεφτογιώργος είναι μία πολυσχιδής προσωπικότητα η ενασχόλησή του με τη στιχουργική τον οδήγησε στο να διανύει μία σημαντική διαδρομή στην ελληνική δισκογραφία, με περισσότερα από τριακόσια τραγούδια. Μιλάει για την συνεργασία του με τα μεγάλα ονόματα του ελληνικού πενταγράμμου, τα βιβλία του, που είναι τα πνευματικά του παιδιά. Το χθες και το σήμερα της ελληνικής δισκογραφίας.

Συνέντευξη στην δημοσιογράφο Eυτυχία Λαμπροπούλου

 Συνεργάστηκε και εξακολουθεί να συνεργάζεται με κορυφαίους τραγουδιστές, όπως ο Γιώργος Νταλάρας, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο Στράτος Διονυσίου, ο Δημήτρης Μητροπάνος, ο Αντώνης Καλογιάννης, ο Σωκράτης Μάλαμας, η Ελένη Βιτάλη, η Γλυκερία, η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, ο Μανώλης Λιδάκης, η Λίτσα Διαμάντη, η Πίτσα Παπαδοπούλου, η Μελίνα Κανά, ο Σταμάτης Κόκοτας, ο Πασχάλης Τερζής, η Χριστίνα Μαραγκόζη κ.ά., και επίσης, με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Γιάννης Σπανός, ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Σωκράτης Μάλαμας, η Σοφία Βόσσου, ο Αντώνης Βαρδής, ο Νίκος Κυπουργός, ο Φίλιππος Πλιάτσικας, ο Θανάσης Πολυκανδριώτης, ο Διονύσης Τσακνής, ο Λάκης Παπαδόπουλος, ο Πέτρος Βαγιόπουλος, ο Μιχάλης Τερζής, ο Γιάννης Ζουγανέλης, ο Χρυσόστομος Καραντωνίου, ο Δημήτρης Δημόπουλος κ.ά. Στον κινηματογράφο συνεργάστηκε με τον σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη γράφοντας στίχους για την ταινία Όλα είναι δρόμος. Είναι συγγραφέας των βιβλίων : «Τι χρώματα να βάλω στη φωνή μου» που κυκλοφόρησε το 2001 Εκδόσεις Καστανιώτη, «Κράτησε κανένας για ταξί;» το 2019 Εκδόσεις Καστανιώτη και «Μη με ψάξεις στο Μπουένος Άιρες» το 2021 Εκδόσεις Καστανιώτη.

Ξέρω πως γράφετε από μικρή ηλικία τι ήταν εκείνο που σας οδήγησε στην διαδικασία αυτή, αυτή η σπίθα για δημιουργία από που προήλθε;

Νομίζω πως όλοι μας, ή οι περισσότεροι δοκιμάζουμε να γράψουμε κάτι σε μικρή ηλικία. Είναι λογικό σε αυτή την  ευαίσθητη ηλικία να μας αγγίζουν πιο εύκολα τα ερεθίσματα που έχουμε γύρω μας.  Η σπίθα μπορεί να είναι οτιδήποτε, είτε κάτι που μας συγκίνησε, μια καινούργια γνώση ή πληροφορία, είτε ένα όμορφο τοπίο. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι τι μας ωθεί να παραμένουμε στο γράψιμο και σε μεγαλύτερες ηλικίες, τι κρατάει αυτή τη σπίθα αναμμένη. Μάλλον το συναίσθημα της ικανοποίησης ή της πληρότητας που μας παρέχει η γραφή, η αίσθηση ότι μας παρέχει απαντήσεις στην προσωπική αναζήτηση της ευτυχίας ή ότι μας λυτρώνει από το βάρος της καθημερινότητας.

Πως θυμάστε την πρώτη συνεργασία σας με ποιόν καλλιτέχνη ήταν και κάτω από ποιες συνθήκες έγινε;

Είχα την τύχη να μπω στον χώρο της δισκογραφίας συνεργαζόμενος με δυο πολύ μεγάλα ονόματα. Τον Γιώργο Νταλάρα στην ερμηνεία και τον Χρίστο Νικολόπουλο στη σύνθεση. Με τον Χρίστο κάναμε παρέα πριν ακόμα ανακαλύψω ότι γράφει μουσική για τραγούδια και μάλιστα ότι έχει κάνει τεράστιες επιτυχίες για τον Καζαντζίδη. Όλα έγιναν φυσιολογικά, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια και κυνηγητό, έτσι όπως να πάμε να πιούμε έναν  καφέ. Κάπως έτσι, ήρθε και το δεύτερο τραγούδι πάλι με δυο μεγάλα ονόματα τον Γιάννη Σπανό και την Άλκηστη Πρωτοψάλτη και στη συνέχεια όλα πήραν τον δρόμο τους. Έπεσα απ’ ευθείας στα βαθιά και αν και στο ξεκίνημά μου κολύμπησα νομίζω σαν έμπειρος κολυμβητής.

Τι σημαίνει για εσάς στιχουργική; Πολλοί θεωρούν πως η τέχνη της στιχουργικής σπουδάζετε άλλοι πάλι λένε πως η στιχουργική είναι κάτι έμφυτο πηγάζει από την ψυχή του στιχουργού μετά από αυτή την τεράστια πορεία ποιο συμπέρασμα έχετε βγάλει ;

Η στιχουργική για μένα είναι μια γλώσσα που τη μαθαίνεις και τη μιλάς. Σε αυτή μεταφράζεις τα ερεθίσματα και τα συναισθήματά σου. Για κάποιους αποδεικνύεται ότι είναι η μητρική τους γλώσσα, μεγαλώνουν μιλώντας της και στην πορεία την εμπλουτίζουν με νέες λέξεις και συναισθήματα. Αυτό έχει να κάνει με αυτό που στην ερώτησή σας αποκαλείτε έμφυτο.  Άλλωστε στην Ελλάδα ο δεκαπεντασύλλαβος και ο ρυθμός είναι στο dna μας. Κάποιοι τη μαθαίνουν αργότερα, όπως μαθαίνουμε μια ξένη γλώσσα. Άρα αφού διδάσκεται μια ξένη γλώσσα, θα μπορούσε ενδεχομένως να διδαχθεί και η στιχουργική. Κακά τα ψέματα όμως, αν ο μαθητής δεν έχει έφεση, το αποτέλεσμα δεν θα είναι το αναμενόμενο. Εκείνο που έχει σημασία είναι να ακούς από μικρός χιλιάδες τραγούδια, να προσπαθείς να αποκωδικοποιείς τι ήθελε να πει ο στιχουργός, να έχεις φάει με το κουτάλι τη δημοτική ποίηση, να γοητεύεσαι από τη ρίμα, να αναγνωρίζεις έναν ωραίο στίχο, μια εμπνευσμένη φράση, να συγκινείσαι και να υποκλίνεσαι στο μεγαλείο της και να την κάνεις βάση για να χτίσεις πάνω της και κυρίως να μαθαίνεις να αφαιρείς το περιττό και να μην ενθουσιάζεσαι με το εντυπωσιακό, αν δεν είναι αληθινό. Ευτυχώς υπάρχουν άνθρωποι που μιλούν πολύ καλά αυτή τη γλώσσα σήμερα και έχουμε κοινούς κώδικες επικοινωνίας, όπως οι εξαιρετικοί στιχουργοί Κυριάκος Ντούμος, Αντώνης Παπαϊωάννου, Χριστόφορος Μπαλαμπανίδης και άλλοι.

Η εγχώρια μουσική σκηνή έχει βγάλει τεράστιες φωνές όπως Μαρινέλλα, Αλεξίου, Βιτάλη, Νταλάρα, Καζαντζίδη και πολλούς άλλους, βλέπετε σήμερα μία διάδοχη κατάσταση αυτών των ανθρώπων;

Οι ωραίες φωνές είναι ένα βιολογικό φαινόμενο. Δεν θα σταματήσουν να γεννιούνται άνθρωποι με αυτό το χάρισμα, όπως το είχαν και τα μεγάλα ονόματα που αναφέρατε. Για παράδειγμα εδώ στην Πάτρα έχετε έναν εκπληκτικό τραγουδιστή με υπέροχη φωνή, τον Δημήτρη Δημόπουλο. Το θέμα είναι τι ευκαιρίες έχει σήμερα κάποιος να αξιοποιήσει αυτό το χάρισμα. Μια φωνή αποκτά προσωπικότητα μέσα από το ρεπερτόριο, μέσα από τη διδασκαλία ενός συνθέτη που ξέρει να καθοδηγήσει τον ερμηνευτή. Πίσω από τα ονόματα που αναφέρατε, μπορείτε να θυμηθείτε σπουδαίους συνθέτες και στιχουργούς που τους καθόρισαν και σημάδεψαν την πορεία τους. Και οι ερμηνευτές φυσικά με τη σειρά τους ανέδειξαν μοναδικά το έργο των δημιουργών. Για να δούμε λοιπόν μια διάδοχη κατάσταση αυτών των ανθρώπων, για να απαντήσω στο ερώτημά σας, πρέπει να δούμε αν υπάρχει μια διάδοχη κατάσταση στο ελληνικό τραγούδι. Σημασία δεν έχει πόσο καλή φωνή ή δυνατότητες έχει κάποιος, αλλά τι εκφράζει με αυτή τη φωνή, πώς η φωνή τους από εργαλείο γίνεται μέρος της δημιουργίας, πώς προτείνει ένα καινούργιο ρεπερτόριο και πώς μέσα από τη δική του προσωπικότητα ο ερμηνευτής καταφέρνει να γίνεται αναγνωρίσιμος. Δεν θα έχουμε διάδοχη κατάσταση με το να ερμηνεύουν οι νέοι ερμηνευτές επιτυχίες των προηγούμενων. Πρέπει να δημιουργήσουν τις δικές τους παρακαταθήκες για το μέλλον. Να αναζητήσουν δικά τους μεγάλα τραγούδια. Αλλά αυτό έχει να κάνει με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στη δισκογραφία και οι οποίες αδικούν πολλές από τις νέες φωνές. Για να καταλάβουμε: Ερμηνευτές με υποδεέστερες φωνές στο παρελθόν έκαναν μεγαλύτερη καριέρα από αυτή που έχουν ελπίδα  να κάνουν σήμερα ερμηνευτές με πολύ καλύτερες φωνές

Μιλήστε μας λίγο για την συνεργασία σας με τον Γιώργο Νταλάρα και τι είναι εκείνο το στοιχείο που τον χαρακτηρίζει;

Ο Γιώργος Νταλάρας είναι το Άλφα και το Ωμέγα του ελληνικού τραγουδιού. Η ατμομηχανή που το οδηγεί από το παρελθόν μέχρι και σήμερα. Πρώτα με τους σπουδαίους δημιουργούς Κουγιουμτζή, Καλδάρα Λοΐζο, Σπανό, Παπαδόπουλο, Ελευθερίου, στη συνέχεια με τα ρεμπέτικα και λαϊκά, αλλά και με τα τα Λάτιν, ανατροφοδοτούσε συνεχώς το ενδιαφέρον για το ελληνικό τραγούδι. Στην ουσία διαμόρφωνε τις τάσεις του και το κάνει ακόμα και σήμερα στηρίζοντας νέους συνθέτες και στιχουργούς. Για μένα ήταν ο πρώτος τραγουδιστής που συνεργάστηκα και είμαι ευτυχής που συναντιέμαι και πάλι μαζί του σε μια σειρά από καινούργια τραγούδια που γράφουμε μαζί με έναν νέο αλλά εκπληκτικό συνθέτη τον Χρυσότομο Καραντωνίου. Αυτό που χαρακτηρίζει τον Νταλάρα είναι η μεγάλη αγάπη για το τραγούδι, η εμμονή του και η πίστη του σε αυτά που έχει να μας δώσει το ελληνικό τραγούδι και η τεράστια επιθυμία του, παρόλο που βρίσκεται στην κορυφή, να μην εφησυχάζει, να αναζητά  συνεχώς και να μαθαίνει τα  καινούργια πράγματα τα νέα ρεύματα σαν να είναι στη αρχή της καριέρας του. Αυτό θα πρέπει να είναι παράδειγμα για ερμηνευτές που έφτασαν κάπου και νομίζουν ότι δεν έχει παραπέρα. Η κορυφή είναι πολύ πιο ψηλά από το μπόι μας.

Με την πάροδο του χρόνου τα δεδομένα αλλάζουν, άρα αλλάζουν και τα ερεθίσματα που έχουμε, ένα στιχουργός σαν εσάς (με τεράστια διαδρομή) από που αντλεί την έμπνευσή του ;

Τα δεδομένα δεν αλλάζουν μόνο σήμερα. Πάντα άλλαζαν και όποιοι στιχουργοί κατάφεραν να συμβαδίσουν με τα καινούργια μηνύματα της εποχής τους άφησαν το στίγμα τους. Όλα έχουν ειπωθεί, αλλά και όλα είναι καινούργια. Δεν αλλάζουν μόνο τα κοινωνικά δεδομένα γύρω μας, αλλά και τα μέσα που έχουμε για να εκφραστούμε.  Το αστικό τοπίο, η οικονομική κατάσταση, η τεχνολογία, η πολιτική, τίποτα δεν είναι όπως πριν. Αλλά ούτε και η δισκογραφία, η λειτουργικότητα του τραγουδιού είναι ίδια. Κυνηγώντας την έμπνευση με ότι συμβαίνει γύρω μας σήμερα, πρέπει να είσαι ιδιαίτερα προσεχτικός γιατί μπορεί να γίνεις επίκαιρος, αλλά να μην παραμείνεις επίκαιρος όταν αύριο αλλάξουν πάλι τα δεδομένα. Υπάρχουν όμως και διαχρονικές αξίες όπως η αγάπη, ο έρωτας, η φιλία, η προσπάθεια για μια πιο ανθρώπινη κοινωνία. Όταν εντάξεις αυτά με πειστικό τρόπο στην εποχή σου μπορείς να είσαι εσαεί επίκαιρος. Αυτό που χρειάζονται σήμερα τα τραγούδια είναι να εξυπηρετούν μια θεματική που τα κάνει αναγνωρίσιμα και όχι να αναλώνονται σε αφηρημένες εκφράσεις που προσποιούνται μια ποιότητα η οποία δεν γίνεται κατανοητή. Οι ακροατές έχουν πια πολύ λίγο χρόνο να αφομοιώσουν ένα τραγούδι από ότι στο παρελθόν.

 Εκτός από στιχουργός είστε και συγγραφέας πως έγινε η μετάβαση από την στιχουργική στον πεζό λόγο και από που προήλθε το ερέθισμα ;

Για έναν άνθρωπο που γράφει δεν υπάρχουν περιορισμοί ανάμεσα στο ένα είδος και το άλλο. Έχω πει πολλές φορές πως τα τραγούδια είναι μικρά μυθιστορήματα. Απλά κάποια πράγματα, κάποια στιγμή, συσσωρεύονται μέσα σου και απαιτούν άλλη φόρμα για να τα εκφράσεις. Έτσι η φόρμα του μυθιστορήματος ήρθε φυσιολογικά να δώσει την απάντηση στην ανάγκη μου να εκφραστώ με περισσότερα και συσσωρευμένα βιώματα. Από την άλλη, τα τελευταία χρόνια αφιερώνω πολύ περισσότερο χρόνο στο διάβασμα, αφού όσο περνάει ο καιρός αυτό γίνεται όλο και μεγαλύτερη ανάγκη. Τα αναγνώσματά μου και κυρίως αυτά των συγγραφέων του μαγικού ρεαλισμού, διαμόρφωσαν μέσα μου ένα τοπία που ήθελα να το διανύσω. Ξεκίνησα το ταξίδι, το βρήκα συναρπαστικό και το συνεχίζω. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η στήριξη των εκδόσεων Καστανιώτη που πορευόμαστε μαζί και προσφέρουν ένα παραπάνω κίνητρο καθώς μου δίνουν την ευκαιρία να έρχομαι σε επαφή με ένα ευρύ κοινό.

Μιλήστε μας για τα βιβλία σας

Έχω γράψει δύο μυθιστορήματα που κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Το «Κράτησε κανένας για ταξί;» που αναφέρεται στο μεγάλο πάρτι της οικονομικής δραστηριότητας και του χρηματιστηρίου την περίοδο της αλλαγής του αιώνα και στην απότομη προσγείωσή μας με την οικονομική κρίση στο τέλος της πρώτης δεκαετίας του εικοστού πρώτου αιώνα.
Το επόμενο είναι το «Μη με ψάξεις στο Μπουένος Άιρες» μια ερωτική ιστορία ανάμεσα σε δύο χώρες την Ελλάδα και την Αργεντινή που βίωσαν παράλληλες εμπειρίες οικονομικής κρίσης με λίγα χρόνια διαφορά
Σε λίγο καιρό θα κυκλοφορήσει και το τρίτο μου μυθιστόρημα με τίτλο «Περιμένοντας τους γύπες» που αναφέρεται σε μια τρελή ιστορία φιλανθρωπίας και έρωτα στα βάθη της Αφρικής.

Τέλος, πως περιμένετε να είναι ο νέος χρόνος για τους δημιουργός καθώς τα δεδομένα στο ελληνικό τραγούδι συνεχώς αλλάζουν.

Ο καινούργιος χρόνος να φέρει υγεία σε όλους και θέματα που να εμπνέουν θετικά τους δημιουργούς και κυρίως να δημιουργήσει προϋποθέσεις ώστε να ξεκινήσει μια μεγάλη κουβέντα ανάμεσα σε όλους τους παράγοντες για το πώς το τραγούδι θα  ξαναβρεί την κυρίαρχη θέση του μέσα στον ελληνικό πολιτισμό, αφού μέχρι σήμερα υπήρξε σημαντικό κομμάτι του.

 

Το «πατρινόραμα -hellenic» συνεχίζει το ταξίδί του  με… όραμα !Κυκλοφορεί την Μεγάλη Εβδομάδα με διπλό εξώφυλλο στα περίπτερα όλης της χώρας και σε επιλεγμένα πρακτορεία τύπου.