Το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Καρχιμάκης μιλάει με την ευκαιρία των 50 χρόνων από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ στο περιοδικό “patrinorama hellenic” και την δημοσιογράφο Ευτυχία Λαμπροπούλου, για την μεγάλη δημοκρατική παράταξη, τον Ανδρέα Παπανδρέου, το χθες και το σήμερα, αλλά και την προοπτική του αύριο. Μία συνέντευξη με πολλούς αποδέκτες που θα συζητηθεί.
Πως ιδρύθηκε το ΠΑΚ και γιατί στην πορεία μετονομάστηκε σε ΠΑΣΟΚ;
Στην ασταθή πολιτική ατμόσφαιρα της εποχής ο γιος του «Γέρου της Δημοκρατίας» αρνήθηκε να κληρονομήσει την Ενωση Κέντρου, η οποία είχε πάρει το εκπληκτικό 53% στις εκλογές του 1964, και προτίμησε να ηγηθεί ενός νέου ριζοσπαστικού κινήματος που προέτασσε το αίτημα του σοσιαλισμού, έτσι όπως ο ίδιος ο A. Παπανδρέου το είχε επεξεργασθεί ως επικεφαλής του ΠΑΚ στη διάρκεια της δικτατορίας. Οσοι έλαβαν μέρος στην ιδρυτική πράξη του ΠαΣοΚ δεν ήταν πολλοί και κυρίως ήταν μια ανόμοια ομάδα την οποία ο παραδοσιακός πολιτικός κόσμος υποτίμησε. H προσωπικότητα του A. Παπανδρέου, η ακτινοβολία του στην ευρύτερη δημοκρατική πρόταξη και ο ζωντανός πολιτικός λόγος του έκαναν το Κίνημα που έλαβε μόλις 13% στις πρώτες μεταπολιτευτικές εκλογές να φθάσει στην εξουσία σε επτά χρόνια και να παραμείνει πλειοψηφούσα πολιτική δύναμη ως σήμερα.
3 Σεπτεμβρίου 1974 3 Σεπτεμβρίου 2024, 50 χρόνια τι σηματοδοτεί το ΠΑΣΟΚ στην νεώτερη πολιτική ιστορία;
Το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο κόμμα που ταύτισε την πορεία του με όλες τις μεγάλες αλλαγές που είχε ανάγκη ο τόπος και η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία σε κάθε στιγμή της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας. Είναι το κόμμα που ένωσε την Ελλάδα με την αναγνώριση της εθνικής αντίστασης, που έφερε την ουσιαστική ισότητα μεταξύ των δύο φύλων με το οικογενειακό δίκαιο, που έφτιαξε το ΕΣΥ και την υψηλού επιπέδου δημόσια παιδεία. Είναι το κόμμα που έφερε την αξιοκρατία στο δημόσιο με το ΑΣΕΠ, διασφάλισε την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και δημιούργησε τους θεσμούς πάνω στους οποίους χτίστηκε και χτίζεται η Ελλάδα του 21ου αιώνα. Δικό μας έργο ήταν η διαύγεια και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Ακόμα και σε ευρωπαϊκο επίπεδο το ευρωομόλογο που έσωσε την Ευρώπη την περίοδο του COVID, πρόταση του ΠΑΣΟΚ και του Γιώργου Παπανδρέου ήταν ήδη από το 2009. Αντίστοιχα πρόταση του ΠΑΣΟΚ και του Νίκου Ανδρουλάκη σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν το RESCEU, η μόνη άμυνα της χώρας απέναντι στις πυρκαγιές κάθε καλοκαίρι. Από τον Ανδρέα Παπανδρέου μέχρι τον Γιώργο Παπανδρέου και από τον Κώστα Σημίτη μέχρι τον Νίκο Ανδρουλάκη το ΠΑΣΟΚ υπηρέτησε πιστά την αποστολή του, να είναι δηλαδή παρόν για τον λαό και την πατρίδα.
Εσείς που ζήσατε από κοντά τον Ανδρέα Παπανδρέου από την αρχή έως το τέλος ποιό ήταν εκείνο το στοιχείο πέρα από το γεγονός πως ήταν δεινός ρήτορας που μαγνήτισε τον λαό;
Το ότι ήταν άνθρωπος. Αυτό που νομίζω ότι λείπει σήμερα από την πολιτική είναι το συναίσθημα, η ανθρωπιά η αντίληψη ότι δεν είσαι κάτι πάνω από τον κόσμο ή διαφορετικό από τον κόσμο. Αντίθετα πρέπει να ξέρεις ότι υπάρχεις εξαιτίας του κόσμου και πρέπει να τον υπηρετείς όχι να τον εξουσιάζεις. Αυτό ήταν το βασικό χαρακτηριστικό του Ανδρέα Παπανδρέου.
Γιατί το ΠΑΣΟΚ έγινε εκείνο το κόμμα που ο λαός το αγκάλιασε; Πως κατάφερε να βγάζει ποσοστά που ξεπερνούσαν το 50% ; Φαινόμενο σπάνιο έως ακατόρθωτο στον σύγχρονο πολιτικό βίο, αν αναλογιστεί κανείς πως τότε η συμμετοχή στις εκλογές ήταν καθολική.
Νομίζω ότι οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον το κράτος της δεξιάς κρατούσε σε αποκλεισμό από την κοινωνική και την οικονομική ζωή του τόπου τα 2/3 της ελληνικής κοινωνίας. Το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε τον ιστόρικό ρόλο να εκφράσει αυτή την αδικία και να την αποκαταστήσει μέσα από την αναγνώριση της εθνικής αντίστασης, την δημιουργία ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους που δεν θα άφηνε κανένα πίσω και βεβαίως την οικονομική του πολιτική που πάντα είχε ως επίκεντρο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Δεύτερον κομβικής σημασίας ήταν η χαρισματική προσωπικότητα του Ανδρέα Παπανδρέου o οποίος όχι απλά συνέλαβε το όραμα μια νέας δίκαιης και δυνατής Ελλάδας για όλες και για όλους αλλά είχε το μοναδικό χάρισμα να μεταδίδει αυτό το όραμα με έναν τρόπο που γινόταν κτήμα και ανάγκη όλων όσοι το άκουγαν. Τρίτων το ΠΑΣΟΚ ήταν πράγματι κίνημα λαού με βαθιά παράδοση αλληλεγγύης. Οι άνθρωποι και οι αγνοί αγώνες τους για ιδέες και αξίες ήταν που κάνανε το ΠΑΣΟΚ μεγάλο.
Θέλω να σχολιάσετε τη φράση του αείμνηστου ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ Ανδρέα Παπανδρέου , καθώς για την εποχή του ήταν πολύ μπροστά και καθίσταται επίκαιρη παρά ποτέ “Το ΠΑΣΟΚ δεν χαρίζεται, δεν κληρονομείται, δεν τεμαχίζεται σε τιμάρια” .
Είναι πάντα επίκαιρη. Το ΠΑΣΟΚ δεν ανήκει σε κανέναν παρά τον κόσμο που το υπηρετεί όποιος βάλει εαυτόν πάνω από το κίνημα και από τις ανάγκες του κόσμου θα μάθει πολύ γρήγορα πως το ΠΑΣΟΚ είναι πολύ μεγάλο για την μικρότητα των προσωπικών φιλοδοξιών άνευ πολιτικού περιεχομένου.
Το ΠΑΣΟΚ ήταν η μεγάλη εκείνη δημοκρατική παράταξη που ουσιαστικά έκανε πράξη το σύνθημα”λαός στην εξουσία” . Ο Ανδρέας Παπανδρέου άκουγε κατά την ομιλία του τα συνθήματα του κόσμου και τα ανταπέδιδε από μικροφώνου. Το ΠΑΣΟΚ του αύριο ποιο θα είναι πως θα έπρεπε να είναι;
Το ΠΑΣΟΚ του αύριο πρέπει να εκπροσωπεί τους σύγχρονους μη προνομιούχους, τους νέους που φεύγουν από την πατρίδα τους ή καταδικάζονται σε συνθήκες επισφαλούς εργασίας, τους εργαζόμενους οι οποίοι δεν μπορούν να βγάλουν τον μήνα, τους μικρομεσαίους οι οποίοι πνίγονται από την προσπάθεια της κυβέρνησης να δώσει γη και ύδωρ στα καρτέλ. Μετά από 50 χρόνια για άλλη μια φορά το 2/3 των Ελλήνων πετιούνται εκτός οικονομικής και κοινωνικής ζωής από μια δεξιά κυβέρνηση. Όπως το κάναμε το 1981 έτσι πρέπει να το κάνουμε και σήμερα. Να ανατρέψουμε τους συσχετισμούς υπέρ των πολλών, των πραγματικών δημιουργών της οικονομίας, όλων όσων έχουν ανάγκη.
Τέλος, εσείς ο Κώστας Λαλιώτης, Χρήστος Παπουτσής, Κίμωνας Κουλούρης, Χαραλαμπόπουλος, Παπούλιας, Β. Παπανδρέου, Μ. Παπαϊωάννου, Απ. Κακλαμάνης, Γ. Γεννηματάς, Γ. Κατσιφάρας, Ε. Γιαννόπουλος και αρκετοί ακόμα καταφέρατε να ζυμωθεί το κόμμα με τον λαό, θεωρείτε πως σήμερα υπάρχει αυτό το ανθρώπινο δυναμικό που να ακούει τις ανάγκες της κοινωνίας και να τις υλοποιεί;
Υπάρχει ! Μάλιστα υπάρχει έντονα στην νέα γενιά του ΠΑΣΟΚ, τους 20αρηδες ! Τα παιδιά αυτά δεν έχουν ζήσει το τί σημαίνει κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ. Δεν μπήκαν στο ΠΑΣΟΚ γιατί ήταν κόμμα εξουσίας αλλά γιατί πιστέψαν ότι μέσα από το κίνημα θα αλλάξουν την καθημερινότητα τους προς το καλύτερο. Πίστεψαν και πιστεύουν ότι αξίζει να αγωνίζεσαι ακόμα και αν όλα είναι εναντίον σου. Αυτά τα παιδιά είναι σαρξ εκ της σαρκός της κοινωνίας πως λοιπόν να μην την ακούει; Μάλιστα, τα παιδιά αυτά αποτελούν την πιο μορφωμένη γενιά που έβγαλε ποτέ αυτή η χώρα αν αυτά δεν έχουν την δυνατότητα να κάνουν πράξη το αίτημα για αλλαγή, τότε ποιοι και ποιες μπορούν;
