Στο πλαίσιο της παράστασης «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου», ο Γιώργος Γκιόκας παραχώρησε συνέντευξη στη δημοσιογράφο Ευτυχία Λαμπροπούλου για το «Πατρινόραμα Hellenic», μιλώντας για την εμπειρία της σκηνοθεσίας και τη συνεργασία του με τον Νίκο Μαρνά και τον Θανάση Τριαρίδη, αναδεικνύοντας την ένταση και τη σημασία του έργου που πραγματεύεται την πολιτική εξόντωσης των μεταναστών, μέσα από ένα δυστοπικό σύμπαν που καθηλώνει, ο σκηνοθέτης μοιράστηκε τις σκέψεις του για τη διαδικασία δημιουργίας, την ανάγκη της τέχνης να θίγει κοινωνικά ζητήματα και τον τρόπο που η παράσταση καλεί τους θεατές να σταθούν απέναντι στην αλήθεια, η συζήτηση με τη δημοσιογράφο αναδεικνύει πτυχές της παράστασης και τις προκλήσεις της, προσφέροντας ένα μοναδικό παράθυρο στον κόσμο που ξεδιπλώνεται στη σκηνή του «Επίκεντρου+».
Σε μια παράσταση που μιλά για τον φόβο, την απώλεια και την ανθρώπινη εξόντωση, ποια στιγμή πάνω στη σκηνή σε έχει λυγίσει περισσότερο ως άνθρωπο και όχι μόνο ως ηθοποιό;
Νομίζω η πιο κρίσιμη και εν τέλει πιο ισχυρή στιγμή είναι αυτή του τέλους όταν ο Νέος καλείται να επιλέξει: θα υποκύψει στην επιταγή της εξουσίας ή θα επιλέξει έναν πιο «ηρωικό» δρόμο; Πρόκειται ουσιαστικά για τη στιγμή κατά την οποία βλέπουμε την αθωότητα, η οποία, στα δικά μου μάτια, ενσαρκώνεται στο χαρακτήρα του Νέου, να αμαυρώνεται. Θα θέλαμε πολύ να γίνουμε μάρτυρες αυτής της επανάστασης της αθωότητας, να εμπνευστούμε από αυτή, να βρούμε ελπίδα. Σκεφτόμαστε ωστόσο, ταυτόχρονα, αναπόφευκτα, πως δεν μπορούμε να έχουμε την αξίωση να θυσιαστεί κάποιος άλλος για εμάς. Αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με την ατομική μας ευθύνη. Έχουμε την ελευθερία της επιλογής και της δράσης∙ τι την κάνουμε την ελευθερία αυτή;
Το έργο γεννήθηκε μέσα στη σκιά της τραγωδίας της Πύλου. Πόσο δύσκολο είναι να μεταφέρεις κάθε βράδυ αυτή τη συλλογική πληγή χωρίς να χαθεί η αλήθεια και η ευαισθησία της;
Δεν είναι καθόλου δύσκολο. Αρκεί να αναλογιστούμε πως το ναυάγιο της Πύλου είναι μόνο ένα μικρό κομμάτι της πραγματικότητας, πως οι επαναπροωθήσεις, με όλες τις επιπτώσεις τους, λαμβάνουν χώρα καθημερινά, κάθε στιγμή, τη στιγμή ακόμη που εμείς παίζουμε την παράσταση και χαιρόμαστε για αυτή την εμπειρία που μοιραζόμαστε με το κοινό. Επιλέγοντας να ανεβάσουμε ένα τέτοιο έργο, αγκαλιάζουμε το χρέος να μην αφήσουμε να χαθεί αυτή η αλήθεια.
Η παράσταση δημιούργησε ένα ασφυκτικό και δυστοπικό σύμπαν που άγγιξε βαθιά το κοινό. Τι πιστεύεις ότι αναγνωρίζουν οι θεατές μέσα σε αυτή την ιστορία και φεύγουν τόσο συγκλονισμένοι;
Πιστεύω ότι οι άνθρωποι που θα έρθουν να δουν αυτή την παράσταση, έρχονται επειδή έχουν την ανάγκη να ακούσουν γι’αυτό, να επικοινωνήσουν για αυτό, επειδή πνίγονται από αυτό και δεν τους δίνεται η δυνατότητα να το κάνουν αλλού. Είναι άλλωστε ένα θέμα ταμπού για την ελληνική κοινωνία. Μάλλον αναγνωρίζουν ότι θα μπορούσαμε κάλλιστα να είμαστε εμείς στην ίδια μοίρα με εκείνους τους ανθρώπους.
Μαζί με τον Νίκο Μαρνά υπογράφετε τη σκηνοθεσία αλλά βρίσκεστε και επί σκηνής. Πώς ισορροπεί μέσα σου ο δημιουργός με τον ερμηνευτή όταν το θέμα είναι τόσο σκληρό και πολιτικό;
Νομίζω ότι δεν υφίσταται κάποια σημαίνουσα διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο και βασικά είμαστε δημιουργοί, ασχέτως των επιμέρους ρόλων. Θέλουμε να μιλήσουμε για όλα αυτά, και θέλουμε να βάλουμε όλη μας την τέχνη για να το κάνουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Όταν ακούγεται η φράση «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου», τι εικόνες και τι συναισθήματα γεννιούνται πρώτα μέσα σου;
Ένα τρένο που ακολουθεί μία απαράλλακτη διαδρομή, που περνάει από τα ίδια πάντα σημεία. Εάν επιβιβαστείς σε αυτό το τρένο δεν μπορείς να αποβιβαστείς σε μία στάση εκτός του καθορισμένου δρομολογίου. Και μέσα σε αυτό βλέπω την Ιστορία που τραγικά επαναλαμβάνεται. Εξαιτίας μας. Πρέπει να τοποθετήσουμε νέους σιδηροδρόμους, προς νέες κατευθύνσεις για αυτό το Τρένο.
Η συνέντευξη του Γιώργου Γκιόκα φέρνει τον θεατή πιο κοντά στην ουσία της παράστασης, αποκαλύπτοντας την αλήθεια πίσω από το δυστοπικό σύμπαν που ζωντανεύει στη σκηνή, κάθε στιγμή της παράστασης καθρεφτίζει τις επιλογές και τις ευθύνες που βαραίνουν κάθε άνθρωπο, οι χαρακτήρες γίνονται καθρέφτες της κοινωνίας μας και η ιστορία τους υπενθυμίζει ότι η ελευθερία της δράσης απαιτεί συνείδηση και τόλμη, το σφύριγμα του τρένου γίνεται σύμβολο της Ιστορίας που επαναλαμβάνεται αλλά και της δυνατότητας να χαράξουμε νέες πορείες, μέσα από τη συνύπαρξη δημιουργού και ερμηνευτή, ο Γκιόκας μας καλεί να σταθούμε απέναντι στην αλήθεια, να νιώσουμε, να σκεφτούμε και να μην αφήσουμε να χαθεί η φωνή αυτών που χρειάζονται φωνή, μια παράσταση που μένει βαθιά μέσα μας πολύ πέρα από το χειροκρότημα.
