Η επιστροφή των παραστάσεων στο Αρχαίο Ωδείο Πατρών αποτελεί αναμφίβολα είδηση. Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της είδησης, την οποία η πόλη δικαιούται να συζητήσει: γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε στα μέσα Σεπτεμβρίου;
Το πρόγραμμα που έχει ανακοινωθεί προβλέπει οκτώ παραγωγές από τις 15 έως τις 30 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός».
Πρόκειται για αξιόλογες καλλιτεχνικές παρουσίες. Αυτό όμως δεν αναιρεί το βασικό ερώτημα.
Τι συνέβη τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο;
Η Πάτρα πέρασε ουσιαστικά ολόκληρη τη θερινή περίοδο χωρίς να μπορεί να αξιοποιήσει πολιτιστικά, στον βαθμό που θα ανέμενε κανείς, ένα από τα σημαντικότερα και πλέον αναγνωρίσιμα μνημεία της.
Και τώρα, μέσα σε μόλις δεκαπέντε ημέρες, συγκεντρώνεται ένα πρόγραμμα οκτώ εκδηλώσεων.
Γιατί;
Υπήρχαν τεχνικοί λόγοι; Εκκρεμούσαν εργασίες ή εγκρίσεις; Υπήρχαν περιορισμοί που σχετίζονται με την προστασία του μνημείου; Και, κυρίως, πότε γνώριζαν οι αρμόδιες υπηρεσίες ότι το Ωδείο θα μπορούσε να φιλοξενήσει ξανά παραστάσεις;
Οι απαντήσεις έχουν σημασία, όχι για να αναζητηθούν εύκολες ευθύνες, αλλά για να μη χαθεί και η επόμενη θερινή περίοδος.
Ποιος μπορεί τελικά να χρησιμοποιήσει το Αρχαίο Ωδείο;
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, ίσως σημαντικότερο, ζήτημα.
Ποιο είναι το πλαίσιο μέσα από το οποίο ένας πολιτιστικός φορέας ή ένας παραγωγός μπορεί να προτείνει μια εκδήλωση στο Αρχαίο Ωδείο Πατρών;
Πού κατατίθεται το αίτημα;
Πότε πρέπει να υποβάλλεται;
Με ποια κριτήρια εγκρίνεται;
Ποιο είναι το κόστος και ποιες οι τεχνικές προϋποθέσεις;
Υπάρχουν συγκεκριμένες διαθέσιμες ημερομηνίες;
Και πόσο νωρίς μπορεί ένας διοργανωτής να γνωρίζει εάν η παραγωγή του έχει εγκριθεί;
Αυτά δεν είναι γραφειοκρατικές λεπτομέρειες. Μια σοβαρή συναυλία ή θεατρική παραγωγή προγραμματίζεται πολλούς μήνες νωρίτερα. Καλλιτέχνες, τεχνικοί, μετακινήσεις, επικοινωνία, χορηγίες και προπώληση δεν μπορούν να οργανώνονται την τελευταία στιγμή.
Η Πάτρα δικαιούται κάτι περισσότερο
Το Αρχαίο Ωδείο δεν είναι μια οποιαδήποτε αίθουσα εκδηλώσεων.
Είναι ένα από τα ισχυρότερα πολιτιστικά «σήματα» της Πάτρας και ένας χώρος που θα μπορούσε να φιλοξενήσει επιλεγμένες παραγωγές πανελλαδικού ενδιαφέροντος, δημιουργώντας ταυτόχρονα πολιτιστικό και τουριστικό αποτύπωμα για την πόλη.
Γι’ αυτό και η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί στις οκτώ παραστάσεις του Σεπτεμβρίου.
Πρέπει ήδη να αφορά το καλοκαίρι του 2027.
Θα υπάρξει έγκαιρος προγραμματισμός;
Θα γνωρίζουν από τον χειμώνα οι πολιτιστικοί φορείς ποιες ημερομηνίες μπορούν να διεκδικήσουν;
Θα υπάρξει ανοιχτή και ξεκάθαρη διαδικασία υποβολής προτάσεων;
Θα δοθεί χώρος και σε σοβαρές πολιτιστικές παραγωγές που γεννιούνται στην ίδια την Πάτρα;
Και υπάρχει ένας ακόμη προβληματισμός.
Σε μια πόλη που διαθέτει Πανεπιστήμιο, πολιτιστικούς οργανισμούς, δημιουργούς, παραγωγούς και ένα κοινό που έχει αποδείξει ότι στηρίζει σημαντικές εκδηλώσεις, ποιο είναι τελικά το συνολικό σχέδιο για το Αρχαίο Ωδείο;
Η επαναλειτουργία ενός μνημείου δεν ολοκληρώνεται με το άνοιγμα της πόρτας του.
Ολοκληρώνεται όταν το μνημείο αποκτήσει ζωή, σταθερό προγραμματισμό και ουσιαστική σχέση με την πόλη που το περιβάλλει.
Οι οκτώ εκδηλώσεις του Σεπτεμβρίου είναι μια αρχή.
Αλλά η Πάτρα δικαιούται να γνωρίζει γιατί χάθηκε το καλοκαίρι του 2026 – και, κυρίως, τι σχεδιάζεται ώστε να μη χαθεί και το επόμενο.