Με αφορμή την παράσταση Α Γνωστού Πατρός η ηθοποιός και δημιουργός Γωγώ Φάκου Θεοδωράκη παραχωρεί συνέντευξη στη δημοσιογράφο Ευτυχία Λαμπροπούλου για το περιοδικό πατρινόραμα- hellenic. Μέσα από μια βαθιά ανθρώπινη αφήγηση ξεδιπλώνεται η ιστορία μιας γυναίκας που έζησε για χρόνια στη σκιά της σιωπής και της κοινωνικής προκατάληψης. Η θεατρική μεταφορά ενός βιβλίου που γεννήθηκε από την ανάγκη να ειπωθεί μια αλήθεια φέρνει στη σκηνή μνήμες, εξομολογήσεις και μια συγκλονιστική προσωπική διαδρομή. Με αφετηρία μια χαμένη κασέτα συνέντευξης η παράσταση φωτίζει τη μοναξιά, την αγωνία και την ανάγκη για δικαίωση, θυμίζοντας πως η αλήθεια όσο κι αν κρύβεται πάντα βρίσκει τον δρόμο προς το φως.
Το έργο «(Α)Γνωστού Πατρός» βασίζεται σε ένα βιβλίο που υπογράφεται από εσάς. Πώς γεννήθηκε η ανάγκη να μεταφέρετε αυτή την ιστορία από τη σελίδα στη θεατρική σκηνή;
Δεν ξέρω με πόσους τρόπους πρέπει να ειπωθεί μια αλήθεια για να φτάσει σε όλους . Όταν αποφάσισα να διηγηθω αυτη την ιστορία, ορκίστηκα πώς, θα τους εξαντλήσω όλους..Έτσι, έγινε βιβλίο, παράσταση,audiobook, τραγούδι ( απ τον Ανδρέα Αποστόλου)..και ίσως γίνει και μίνι σήριαλ ή ταινία..Στο βιβλίο παρουσιάζω την ιστορία, απ την μεριά του (Α)Γνωστού Πατρός γιου, του Νίκου..Μιλά στον τάφο του πατέρα του,μετα την κηδεία και έτσι ( απ το τέλος προς την αρχή) γίνεται η αφήγηση. Όμως, εκείνη η γυναίκα,η μάνα του,σαν ηρωίδα αρχαιας τραγωδιας,πέρασε σε κάθε μου κύτταρο,όταν έγραφα το βιβλίο.Έκανα την έρευνα μου , άκουγα την συνέντευξη της κρυφης κασέτας και εβλέπα στον καθρέφτη μου το πρόσωπο της.
Καλεσμένη στην εκπομπή της Ζήνας Κουτσελίνη, με δική της ιδεα,πάρθηκε η απόφαση η παράσταση να γινει απ τη μεριά της μάνας..Ντύθηκα την Αλεξάνδρα, λοιπόν, έγινα ένα μαζι της και απ το σκοτάδι, βάλθηκα να την οδηγήσω στο φως της σκηνής και της λύτρωσης..
Η παράσταση περιστρέφεται γύρω από μια «χαμένη» κασέτα συνέντευξης που αποκαλύπτει μια βαθιά προσωπική αλήθεια. Τι συμβολίζει αυτή η κασέτα για την ηρωίδα αλλά και για την κοινωνία της εποχής;
-Μοναξιά..απέραντη μοναξιά,με τσακιζε, σε κάθε λέξη της που άκουγα ..Και αγωνία..Να τα πει όλα..Για την ηρωίδα ήταν μια εξομολόγηση καρδιάς..Ηξερε πως πια δεν της έμενε τίποτε άλλο ,παρα να βγάλει απο μέσα της,όσα καλά έκρυβε.Οσα την επνιγαν.Για την κοινωνία,ήταν κάτι που θα έπρεπε να κρυφτεί κάτω απ το χαλάκι ,της “τάχα ” ηθικής.Η ειρωνεία είναι, πως οι περισσότεροι γνώριζαν την αλήθεια, έπρεπε να πράξουν όμως κόντρα σ αυτήν..
Έτσι ,προστάζε η εποχή.
Στο έργο θίγονται ζητήματα όπως η κοινωνική προκατάληψη, η απόκρυψη της αλήθειας και η σχέση πατέρα-γιου. Πόσο επίκαιρα πιστεύετε ότι παραμένουν αυτά τα θέματα σήμερα;
Δεν έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα, ας μη γελιόμαστε..Όποιος δει την παράσταση, φεύγει λέγοντας μου πως βρήκε κατι δικό του σ αυτήν την ιστορία. Ακόμη κι αν δεν μιλούσε για συγκεκριμένα πρόσωπα, θα είχε πολλά να πει Αλήθεια..ποίος απο μας δεν πάλεψε για την αποδοχή του γονέα του ,ακόμη κι αν τον ειχε δίπλα του;Ποιος απο μας σε μικρό ή μεγάλου βαθμό, δεν πνίγηκε απο μια προκατάληψη.Η αλήθεια, ακόμη κι αν πληγώνει, πρέπει να λέγεται.Δεν το χουμε μάθει αυτο ως λαός..Αντίθετα, το τι θα πει ο κόσμος ήταν το πρώτο μας μάθημα.Ποιος κόσμος ρωτώ; Αυτός που επέτρεψε σ αυτη τη γυναίκα να αιμορραγει ως το τέλος της ζωής της; Ο κόσμος που άφησε αυτο το παιδί στην άγνοια; Ο κόσμος που έβαζε λόγια στην οικογένεια; Όταν ανακοίνωσα την συγγραφή του βιβλίου πολλοί θέλησαν να με εμποδίσουν, κάποιοι με απείλησαν έμμεσα..όμως,τίποτα δε θα μπορούσε να με φιμώσει..Αντίθετα πεισμώσα παραπάνω..Χρέος του συγγραφέα,του καλλιτέχνη, είναι μόνο η αλήθεια και η κάθαρση. Χρέος του ανθρώπου, είναι η συμπόνια και η ενσυναισθηση.
Στην παράσταση συμμετέχει τραγουδώντας ζωντανά ο Νίκος Θεοδωράκης. Πώς λειτουργεί η μουσική μέσα στη δραματουργία και τι προσθέτει στην αφήγηση της ιστορίας;
Ο Νικος είναι ένας σπουδαιος ερμηνευτής, και δίνει ψυχη ..πόσο μάλλον σ αυτην την παράσταση..
Με τραγούδια-συμβολα της κάθε εποχής που περιγράφει η ηρωίδα, μα και της σχεσης της με τον μεγάλο της έρωτα το κλίμα γίνεται ακόμη πιο συγκινητικό .
Παλέυει,κι εκείνος,να κρατησει την συγκίνηση του,σε σημεία όπως η γέννηση του..ή στο φινάλε.. στο θάνατο της μητέρας του..όπου τραγουδάμε όλος ο θίασος και παντα, μαζί μας και το κοινο…
Όμως, για μένα το πιο δυνατά σημεία, είναι όταν ” συστήνεται ” στον πατέρα του ” Είμαι ο Νίκος, ο γιος της Αλεξάνδρας “
Στο θέατρο επικρατεί απόλυτη σιωπή…
Εσείς ερμηνεύετε την ηρωίδα αλλά ταυτόχρονα υπογράφετε και τη σκηνοθεσία. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις αυτής της διπλής ιδιότητας;
Είναι δύσκολο να σκηνοθετείς τον εαυτό σου μόνο όταν έχεις έπαρση.Κι αυτό, γιατί τον ευνοείς, σε σχέση με τους άλλους.
Ειχα μελετήσει πολυ την Αλεξάνδρα, και βασίστηκα σε αυτο που θα θέλα να καταλάβει το κοινο για εκείνη..μέσα απο συμβολισμούς..
Ενα αφαιρετικό σκηνικό. Οπως η λιτή ζωή της..Μια φθαρμένη βαλίτσα, αφου απο εννεα ετων δούλευε απο σπιτι σε σπιτι, οικιακη βοηθός. Γραμμένοι τοίχοι με λέξεις και ημερομηνίες που την στοίχειωσαν.Ενα κόκκινο φορεμα στον τοιχο συμβολιζει τα όνειρα της,ενα λευκο φόρεμα πιο πέρα συμβολίζει την “φυγη” της..κατα πολλές έννοιες..Ενα μαύρο “βαρύ ” φόρεμα που φορά και σχεδόν το πατάει ..όπως το βάρος που κουβαλούσε.Ενας σφιχτός φιογκος στο λαιμό..σαν τις λέξεις που θα έπρεπε να κρατήσει “δεμένες “.Της αφήνω μονο λιγο κραγιόν, να φωτίζει το χαμόγελο της..το χαρακτηριστικό της, που ότι κι αν πέρασε, δεν το έχασε ποτε..Ενα χαμόγελο πανω σε μια βαθιά πληγή ηταν η Αλεξάνδρα..
Ο δημοσιογράφος που παίρνει τη συνέντευξη από την ηρωίδα τον οποίο υποδύεται ο Ιωάννης Τσίλης λειτουργεί και ως «καθρέφτης» της αλήθειας. Πόσο σημαντικός είναι αυτός ο ρόλος για την εξέλιξη της παράστασης;
Είμαι περήφανη, που σ αυτο το ρόλο, είναι ο Ιωάννης Τσίλης..συνεργάτης και μαθητης μου στο θεατρικο εργαστήρι Εργοτέχνιον, που έχουμε ιδρύσει με τον Ανδρέα Αποστόλου. Ένας πολύ εργατικός ηθοποιός, συνεχώς εξελισσόμενος και,κυρίως, πιστός φίλος.Ο Ιωάννης να προσθέσω,μεσα απ αυτήν την παράσταση, μπήκε και στα μονοπάτια της σκηνοθεσίας,ως βοηθός μου,με εξαιρετικές ιδέες,που τις κράτησα, σχεδόν όλες.Ο ρόλος του είναι πολύ σημαντικός,γιατί πέρα απο τις ερωτήσεις του δημοσιογράφου,δείχνει και πλευρές τις κοινωνίας.Πότε αυστηρός σαν να την κρίνει, πότε συμπονετικός,πότε ενοχικός.. Επισης, μετα τον θάνατο της ηρωίδας, εξιστορεί την εξέλιξη της σχέσης πατέρα γιου,μα και τραγουδά το τραγούδι του φινάλε..
Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση στο Θέατρο Επίκεντρο+; Ποιο μήνυμα ή συναίσθημα θα θέλατε να μείνει πιο έντονα;
Να παρει την αλήθεια ,να την ακουμπισει στο προσκεφάλι του και να πλαγιάσει μαζι της . Σκοπός της παράστασης δεν είναι να θιχτεί κανείς απ όσους αφορά η ιστορία, και γι αυτο έχει γραφτεί με απόλυτο σεβασμό κάθε λέξη της.Σκοπός είναι η κάθαρση..Η λύτρωση και η δικαίωση, εκείνης της γυναίκας που έζησε 57 χρόνια με ένα ” μην πεις τίποτα ” και του γιου της που έπρεπε να ζήσει σε ίδρυμα,να περάσει απο συμπληγάδες, να αμφισβητήθει, να χλευαστει, μεχρι να αποδείξει την ( Α) ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, ταυτότητα του..